Λόγος εἰς τὰ ΠΑΘΗ καὶ τὴν ΣΤΑΥΡΩΣΙΝ τοῦ Κυρίου καὶ Θεοῦ καὶ Σωτήρος ἡμῶν ΧΡΙΣΤΟΥ, ἐκ τοῦ «Νέου Θησαυροῦ» Γεωργίου Σουγδουρῆ.

Διὰ τοῦτο καὶ εἰς τὸ ἔνατον κεφάλαιον τοῦ Ἰησοῦ τοῦ Ναυῆ γράφεται, ὅτι ὁ Ἰησοῦς, ὁ υἱὸς τοῦ Ναυῆ, ὅταν ἐπολεμοῦσε τὴν Λαΐπολιν καὶ συνέλαβε τὸν βασιλέα αὐτῆς καὶ τὸν ἐσταύρωσε, δὲ ἄφησε τὸ σῶμα του νὰ μείνῃ ἐπὶ τοῦ σταυροῦ ἕως τὴν πρωΐαν, ἀλλὰ δύοντος τοῦ ἡλίου προσέταξεν ὁ Ἰησοῦς νὰ καταβιβάσουν τὸ σῶμα αὐτοῦ ἀπὸ τοῦ ξύλου, τούτου δὲ γενομένου ἔρριψαν αὐτὸ εἰς τὸν λάκκον. Διὰ τὴν αἰτίαν λοιπὸν ταύτην ἐβιάζοντο νὰ καταβιβάσουν τὰ σώματα. Ἐπειδὴ δὲ οἱ λῃσταὶ ἀκόμη ἔζων, διὰ τοῦτο ἐζήτουν τὴν ἄδειαν νὰ θραύσουν τοὺς πόδας αὐτῶν, διὰ νὰ ἀποθάνουν.

«Ἦλθον οὖν οἱ στρατιῶται, καὶ τοῦ μὲν πρώτου κατέαξαν τὰ σκέλη, καὶ τοῦ ἄλλου τοῦ συσταυρωθέντος αὐτῷ. Ἐπὶ δὲ τὸν Ἰησοῦν ἐλθόντες, ὡς εἶδον αὐτὸν ἤδη τεθνηκότα, οὐ κατέαξαν αὐτοῦ τὰ σκέλη» (Ἰωάν. ιθ’ 32-33).

Ἐλθόντες λοιπὸν οἱ στρατιῶται συνέτριψαν τοὺς πόδας καὶ τῶν δύο λῃστῶν· θέλοντες δὲ νὰ συντρίψουν καὶ τοὺς πόδας τοῦ Ἰησοῦ, ὡς εἶδον ὅτι εἶχεν ἀποθάνει, δὲν συνέτριψαν τοὺς πόδας Αὐτοῦ, ἵνα πληρωθῇ ὁ λόγος τοῦ Προφήτου Μωϋσέως, τὸν ὁποῖον λέγει εἰς τὸ δωδέκατον κεφάλαιον τῆς Ἐξόδου, καὶ εἰς τὸ ἕνατον τῶν Ἀριθμῶν· «Ὀστοῦν οὐ συντριβήσεται ἀπ’ αὐτοῦ» (Ἐξ. ιβ’ 10, Ἀρ. θ’ 12).

«Ἀλλ’ εἷς τῶν στρατιωτῶν λόγχῃ αὐτοῦ τὴν πλευρὰν ἔνυξε, καὶ εὐθέως ἐξῆλθεν αἷμα καὶ ὕδωρ» (Ἰωάν. ιθ’ 34).

Διατὶ ὁ στρατιώτης ἔνυξε διὰ τῆς λόγχης τὴν πλευρὰν τοῦ Κυρίου; Ἵνα ἴδῃ, ἐὰν εἰσέτι ἀναπνέῃ καὶ αἰσθάνεται. Διατὶ δὲ ἐχύθη ἐκ τῆς πλευρᾶς τοῦ Χριστοῦ αἷμα καὶ ὕδωρ; Τὸ μὲν αἷμα ἵνα δείξῃ αὐτὸν ὡς ἄνθρωπον (διότι τῶν ἀνθρώπων ἴδιον εἶναι τὸ αἷμα), τὸ δὲ ὕδωρ, ἵνα δείξῃ αὐτὸν ὡς ὑπὲρ ἄνθρωπον. Διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ χυθῇ ἐκ σώματος νεκροῦ ἀνθρώπου ὕδωρ. Εἶναι ὅμως καὶ ἕτερος λόγος, ὁ ἑξῆς· ἐπειδὴ ὁ Χριστὸς ἐβαπτίσθη δύο βαπτίσματα, τὸ δι’ ὕδατος εἰς τὸν Ἰορδάνην ὑπὸ Ἰωάννου, καὶ τὸ δι’ αἵματος ἐπὶ τοῦ Σταυροῦ ὑπὸ τῶν Ἰουδαίων, διὰ τοῦτο καὶ νῦν δεικνύων ταῦτα τὰ δύο βαπτίσματα, ἀνέβλυσεν ἐκ τῆς ἀχράντου Αὐτοῦ πλευρᾶς αἷμα καὶ ὕδωρ. Διατὶ δὲ κατεδέχθη ὁ Κύριος νὰ κεντηθῇ μὲ τὴν λόγχην εἰς τὴν πλευράν; Ἵνα ἰατρεύσῃ τὴν πλευρὰν τοῦ Ἀδάμ, δηλαδὴ τὸ παράπτωμα τῆς Εὔας· τοῦτο δὲ διότι, ὅταν ὕπνωσεν ὁ παλαιὸς Ἀδὰμ εἰς τὸν Παράδεισον, τότε ἐλήφθη ἡ πλευρὰ αὐτοῦ καὶ ἐπλάσθη ἡ Εὔα. Διὰ τοῦτο καὶ τοῦ νέου Ἀδὰμ Χριστοῦ, κοιμηθέντος ἐπὶ τοῦ Σταυροῦ, νύττεται ἡ πλευρά, ἵνα ἀναπλασθῇ ἡ Εὔα· συγχρόνως δέ, ἵνα πληρωθῇ καὶ ἡ προφητεία τοῦ Προφήτου Ζαχαρίου, εἰπόντος ὡς ἐκ προσώπου τοῦ Χριστοῦ· «Καὶ ἐπιβλέψονται πρός με (εἰς ὃν ἐξεκέντησαν) ἀνθ’ ὧν κατωρχήσαντο» (Ζαχαρίου ιβ’ 10).


Ὑποσημειώσεις

[1] Θευδᾶς· ἡγέτης Ἰουδαϊκῆς ἐπαναστατικῆς κινήσεως συνισταμένης ἐκ τετρακοσίων ἀνδρῶν, ἥτις ἐθεώρει τοῦτον ὡς Μεσσίαν. Ὁ Θευδᾶς ἐξετελέσθη ὡς στασιαστὴς ὑπὸ τῶν Ρωμαίων, χρόνον τινὰ ἐνωρίτερον τοῦ Χριστοῦ. Τοῦτον ἀναφέρει ὁ θεῖος Λουκᾶς ἐν ταῖς Πράξεσι (εʹ 36).
[2] Ἡ νῆσος Ποντία ἰταλιστὶ ὀνομάζεται Πόντζια.
[3] Κατὰ τὸν ἀείμνηστον Ἰωὴλ Γιαννακόπουλον («Ἡ Παλαιὰ Διαθήκη», τόμ. Αʹ σελ. 31), μονὰς τῶν ἑβραϊκῶν ἀργυρῶν νομισμάτων τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης εἶναι τὸ τάλαντον, βάρους 34,5 κιλῶν, ὅπερ ὑποδιαιρεῖται εἰς 60 μνᾶς, βάρους 575 γραμμαρίων ἑκάστη.
[4] Βλέπε ἐν τόμῳ Ιʹ τοῦ ἡμετέρου «Μεγάλου Συναξαριστοῦ τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας».
[5] Σ.τ.Ε. Ἡ ἀπάντησις εἰς τὸ παρὸν ἐρώτημα συνεγράφη ἐξ ἀρχῆς ὑπὸ τῆς ὁμάδος τῶν ἐπιμελητῶν τῆς παρούσης ἐκδόσεως, πρὸς ὀρθοτέραν καὶ ἐπιστημονικῶς πληρεστέραν ἐνημέρωσιν τοῦ φιλομαθοῦς ἀναγνωστικοῦ κοινοῦ.
[6] Περὶ τῆς χρήσης τῶν Ἀραμαϊκῶν ὡς καθομιλουμένην γλῶσσαν, ὑπενθυμίζομεν τὰς ἐν τῇ Καινῇ Διαθήκῃ ἀπαντώσας λέξεις καὶ φράσεις· ρακὰ (Ματθ. εʹ 41), μαμωνᾶς (Ματθ. ϛʹ 24), Γολγοθᾶ (Ματθ. κζʹ 33), Ἠλί, Ἠλί, λαμὰ σαβαχθανὶ (Ματθ. κζʹ 46), ταλιθὰ κούμι (Μάρκ. εʹ 41), ἐφφαθὰ (Μάρκ. ζʹ 34), ἀββᾶ (Μάρκ. ιδʹ 36), Βηθσαϊδὰ (Ἰωάν. εʹ 2), Γαββαθᾶ (Ἰωάν. ιθʹ 13), Ἀκελδαμὰ (Πραξ. αʹ 19), μαρὰν ἀθὰ (Αʹ Κορ. ιϛʹ 22), Ἀρμαγεδὼν (Ἀποκ. ιʹ 16).
[7] Περὶ τοῦ Ἁγίου Μάρτυρος Λογγίνου τοῦ Ἑκατοντάρχου βλέπε ἐν τόμῳ Ιʹ τοῦ ἡμετέρου «Μεγάλου Συναξαριστοῦ τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας», τῇ ιϛʹ (16ῃ) τοῦ μηνὸς Ὀκτωβρίου.
[8] Βλέπε περὶ τῆς Ἁγίας ταύτης ἐν τόμῳ Ζʹ τοῦ ἡμετέρου «Μεγάλου Συναξαριστοῦ τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας», τῇ κβʹ (22ᾳ) τοῦ μηνὸς Ἰουλίου.