Λόγος εἰς τὰ ΠΑΘΗ καὶ τὴν ΣΤΑΥΡΩΣΙΝ τοῦ Κυρίου καὶ Θεοῦ καὶ Σωτήρος ἡμῶν ΧΡΙΣΤΟΥ, ἐκ τοῦ «Νέου Θησαυροῦ» Γεωργίου Σουγδουρῆ.

Περὶ δὲ τοῦ ὅτι ἡ ὀνομαζομένη ἐνταῦθα «Μαρία ἡ τοῦ Ἰακώβου καὶ Ἰωσῆ μήτηρ» εἶναι αὐτὴ αὕτη ἡ Κυρία Θεοτόκος ὀλίγοι γνωρίζουσιν. Ὅτι δὲ τὴν Θεοτόκον ὀνομάζουν ἐνταῦθα οἱ Εὐαγγελισταὶ μητέρα τοῦ Ἰακώβου καὶ τοῦ Ἰωσῆ, μαρτυρεῖ τοῦτο ὁ Ἱερὸς Χρυσόστομος καὶ ὁ Θεοφύλακτος, καθὼς καὶ ἄλλοι τινές, ἂν καὶ ἄλλοι ἄλλως λέγουσι. Τὴν ὀνομάζουν δὲ οἱ Εὐαγγελισταὶ οὕτω κεκαλυμμένως μητέρα τοῦ Ἰακώβου καὶ τοῦ Ἰωσῆ, διὰ νὰ μὴ συκοφαντοῦν οἱ Ἰουδαῖοι τὴν τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ Θεότητα. Ἦσαν δὲ ὁ Ἰάκωβος καὶ ὁ Ἰωσῆς τέκνα τοῦ Ἰωσὴφ ἐκ τῆς προτέρας αὐτοῦ γυναικὸς καὶ καθὼς οὗτοι Ἀδελφόθεοι ὠνομάζοντο, διὰ τὴν νομιζομένην συγγένειαν αὐτῶν μετὰ τοῦ Κυρίου, οὕτω καὶ ὡς τέκνα τῆς Θεοτόκου ἐθεωροῦντο, διότι ἡ Θεοτόκος μετὰ τοῦ Ἰωσὴφ ἀνέτρεφον αὐτούς. Αὗται λοιπὸν εἶναι αἱ ὀνομαστικῶς ἀναφερόμεναι γυναῖκες. Πλὴν ὅμως τούτων, ἦσαν καὶ ἄλλαι πολλαί, αἱ ὁποῖαι ἠκολούθουν τὸν Ἰησοῦν ἀπὸ τῆς Γαλιλαίας· ἵσταντο δὲ αὗται μακρόθεν καὶ παρηκολούθουν τὰ γινόμενα διὰ τὸν φόβον τῶν Ἰουδαίων. Οἱ δὲ σκληροκάρδιοι Ἰουδαῖοι μὴ ἀρκούμενοι εἰς ὅσα μέχρι τῆς Σταυρώσεως κατὰ τοῦ Κυρίου διέπραξαν καὶ μὴ θέλοντες νὰ μείνωσι τὰ σώματα καὶ κατὰ τὴν ἡμέραν τοῦ Σαββάτου ἐπὶ τοῦ Σταυροῦ, ἐζήτησαν τὴν ἄδειαν τοῦ Πιλάτου, διὰ νὰ συντρίψωσι τὰ σκέλη αὐτῶν καὶ ἐπιφέρωσιν οὕτω ταχύτερον τὸν θάνατον τῶν καταδίκων, καθὼς τοῦτο μαρτυρεῖ ὁ θεῖος Εὐαγγελιστὴς Ἰωάννης λέγων.

«Οἱ οὖν Ἰουδαῖοι, ἵνα μὴ μείνῃ ἐπὶ τοῦ Σταυροῦ τὰ σώματα ἐν τῷ Σαββάτῳ, ἐπεὶ Παρασκευὴ ἦν· (ἦν γὰρ μεγάλη ἡ ἡμέρα ἐκείνου τοῦ Σαββάτου)· ἠρώτησαν τὸν Πιλᾶτον, ἵνα κατεαγῶσιν αὐτῶν τὰ σκέλη, καὶ ἀρθῶσιν» (Ἰωάν. ιθ’ 31).

Ἐπειδὴ τότε ἦτο ἡ ἑσπέρα τῆς Παρασκευῆς, ἡ δὲ ἑπομένη ἦτο ἡ μεγάλη καὶ τετιμημένη ἡμέρα τοῦ Σαββάτου, διὰ νὰ μὴ ἀπομείνωσι τὰ σώματα εἰς τὸν Σταυρὸν ἕως τὴν μεθεπομένην, διὰ τοῦτο ἐπῆγαν οἱ Ἰουδαῖοι καὶ παρεκάλεσαν τὸν Πιλᾶτον νὰ τοὺς δώσῃ ἐξουσίαν, νὰ συντρίψωσι τοὺς πόδας τῶν καταδίκων, διὰ νὰ τελειωθῶσιν τὸ ταχύτερον. Διατί δὲ ἠγωνίζοντο νὰ καταβιβάσωσι τὰ σώματα ἀπὸ τοὺς σταυρούς; Διὰ νὰ φανῶσιν οἱ παράνομοι, ὅτι φυλάττουσι τὸν Μωσαϊκὸν Νόμον· διότι οὕτω ὁ Μωϋσῆς παραγγέλλει εἰς τὸ εἰκοστὸν πρῶτον κεφάλαιον τοῦ Δευτερονομίου λέγων· «Ἐὰν δὲ γένηται ἔν τινι ἁμαρτία κρίμα θανάτου καὶ ἀποθάνῃ καὶ κρεμάσητε αὐτὸν ἐπὶ ξύλου, οὐ κοιμηθήσεται τὸ σῶμα αὐτοῦ ἐπὶ τοῦ ξύλου, ἀλλὰ ταφῇ θάψετε αὐτὸν ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ». (Δευτ. κα’ 22-23). Ἤτοι, ἐὰν γίνῃ εἴς τινα ἄνθρωπον κρίσις θανάτου, διά τι πταίσιμον καὶ τὸν σταυρώσετε καὶ ἀποθάνῃ, νὰ μὴ ἀφήσετε τὸ σῶμά του νὰ μείνῃ εἰς τὸν Σταυρόν, ἀλλὰ νὰ τὸ καταβιβάσετε καὶ νὰ τὸ θάψετε ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ.


Ὑποσημειώσεις

[1] Θευδᾶς· ἡγέτης Ἰουδαϊκῆς ἐπαναστατικῆς κινήσεως συνισταμένης ἐκ τετρακοσίων ἀνδρῶν, ἥτις ἐθεώρει τοῦτον ὡς Μεσσίαν. Ὁ Θευδᾶς ἐξετελέσθη ὡς στασιαστὴς ὑπὸ τῶν Ρωμαίων, χρόνον τινὰ ἐνωρίτερον τοῦ Χριστοῦ. Τοῦτον ἀναφέρει ὁ θεῖος Λουκᾶς ἐν ταῖς Πράξεσι (εʹ 36).
[2] Ἡ νῆσος Ποντία ἰταλιστὶ ὀνομάζεται Πόντζια.
[3] Κατὰ τὸν ἀείμνηστον Ἰωὴλ Γιαννακόπουλον («Ἡ Παλαιὰ Διαθήκη», τόμ. Αʹ σελ. 31), μονὰς τῶν ἑβραϊκῶν ἀργυρῶν νομισμάτων τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης εἶναι τὸ τάλαντον, βάρους 34,5 κιλῶν, ὅπερ ὑποδιαιρεῖται εἰς 60 μνᾶς, βάρους 575 γραμμαρίων ἑκάστη.
[4] Βλέπε ἐν τόμῳ Ιʹ τοῦ ἡμετέρου «Μεγάλου Συναξαριστοῦ τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας».
[5] Σ.τ.Ε. Ἡ ἀπάντησις εἰς τὸ παρὸν ἐρώτημα συνεγράφη ἐξ ἀρχῆς ὑπὸ τῆς ὁμάδος τῶν ἐπιμελητῶν τῆς παρούσης ἐκδόσεως, πρὸς ὀρθοτέραν καὶ ἐπιστημονικῶς πληρεστέραν ἐνημέρωσιν τοῦ φιλομαθοῦς ἀναγνωστικοῦ κοινοῦ.
[6] Περὶ τῆς χρήσης τῶν Ἀραμαϊκῶν ὡς καθομιλουμένην γλῶσσαν, ὑπενθυμίζομεν τὰς ἐν τῇ Καινῇ Διαθήκῃ ἀπαντώσας λέξεις καὶ φράσεις· ρακὰ (Ματθ. εʹ 41), μαμωνᾶς (Ματθ. ϛʹ 24), Γολγοθᾶ (Ματθ. κζʹ 33), Ἠλί, Ἠλί, λαμὰ σαβαχθανὶ (Ματθ. κζʹ 46), ταλιθὰ κούμι (Μάρκ. εʹ 41), ἐφφαθὰ (Μάρκ. ζʹ 34), ἀββᾶ (Μάρκ. ιδʹ 36), Βηθσαϊδὰ (Ἰωάν. εʹ 2), Γαββαθᾶ (Ἰωάν. ιθʹ 13), Ἀκελδαμὰ (Πραξ. αʹ 19), μαρὰν ἀθὰ (Αʹ Κορ. ιϛʹ 22), Ἀρμαγεδὼν (Ἀποκ. ιʹ 16).
[7] Περὶ τοῦ Ἁγίου Μάρτυρος Λογγίνου τοῦ Ἑκατοντάρχου βλέπε ἐν τόμῳ Ιʹ τοῦ ἡμετέρου «Μεγάλου Συναξαριστοῦ τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας», τῇ ιϛʹ (16ῃ) τοῦ μηνὸς Ὀκτωβρίου.
[8] Βλέπε περὶ τῆς Ἁγίας ταύτης ἐν τόμῳ Ζʹ τοῦ ἡμετέρου «Μεγάλου Συναξαριστοῦ τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας», τῇ κβʹ (22ᾳ) τοῦ μηνὸς Ἰουλίου.