Λόγος εἰς τὰ ΠΑΘΗ καὶ τὴν ΣΤΑΥΡΩΣΙΝ τοῦ Κυρίου καὶ Θεοῦ καὶ Σωτήρος ἡμῶν ΧΡΙΣΤΟΥ, ἐκ τοῦ «Νέου Θησαυροῦ» Γεωργίου Σουγδουρῆ.

εἰς δὲ τὸ ἄλλο, ὅπερ ὠνομάζετο Ἅγια Ἁγίων, μόνος ὁ Ἀρχιερεὺς εἰσήρχετο μετὰ μεγάλης εὐλαβείας, μίαν φορὰν τὸν χρόνον (Ἑβραίους θ’ 1-7), καθὼς χρεωστοῦμεν νὰ εἰσερχώμεθα καὶ ἡμεῖς εἰς τὸ ἅγιον Βῆμα μετὰ μεγάλης προσοχῆς καὶ καθαρότητος. Ἀνὰ μέσον λοιπὸν τῶν δύο τούτων μερῶν ἦτο βημόθυρον μέγα ἡπλωμένον καὶ ἐχώριζε τὸν ἐπίλοιπον Ναὸν ἀπὸ τὸ μέρος τοῦ Βήματος, καθὼς ἔχομεν καὶ ἡμεῖς τὸ τέμπλον μὲ τὰς Εἰκόνας τοῦ Χριστοῦ, τῆς Θεοτόκου καὶ τῶν Ἁγίων, πρὸς χωρισμὸν τοῦ Βήματος.

Ἐκεῖνο λοιπὸν τὸ Βημόθυρον τὸ μέγα ὠνομάζετο καταπέτασμα, ἦτο δὲ τοῦτο ὑφασμένον ἐξ ὑακίνθου καὶ πορφύρας καὶ κοκκίνου κεκλωσμένου καὶ βύσσου, καθὼς προστάζει ὁ Μωϋσῆς εἰς τὸ εἰκοστὸν ἕκτον κεφάλαιον τῆς Ἐξόδου (κϛ’ 1) νὰ τὸ ὑφαίνωσιν. Αὐτὸ λοιπὸν ἐσχίσθη τότε εἰς δύο, ἀπὸ ἄνωθεν ἕως κάτω. Καὶ τοῦτο διατί; Διότι τὸ πρᾶγμα ἐκεῖνο ἐσήμαινε τὴν παντελῆ ἐρήμωσιν τοῦ Ναοῦ. Διότι, ὅπως σχισθέντος ἐκείνου, εἶδον πάντες καὶ καθαροὶ καὶ ἀκάθαρτοι τὰ ἀόρατα εἰς τοὺς πολλοὺς ὀφθαλμούς, οὕτω καὶ τοῦ Ναοῦ ἐρημωθέντος θέλουσι πατήσει ἔνδον αὐτοῦ οἱ πόδες τῶν βεβήλων Ἐθνῶν, ὅπερ ἐπληρώθη, ὅτε ὁ Τῖτος, ὁ υἱὸς τοῦ Οὐεσπασιανοῦ Καίσαρος, ἠχμαλώτισε τὴν Ἱερουσαλήμ.

Διατί δὲ ἐσείσθη ἡ γῆ; Διὰ νὰ δείξῃ, ὅτι ὁ ἐπὶ Σταυροῦ ἡπλωμένος εἶναι Δημιουργὸς ταύτης· ἅμα δὲ καὶ διὰ νὰ πληρωθῇ καὶ ἡ προφητεία τοῦ Προφήτου Ἀγγαίου, ὅστις εἰς τὸ δεύτερον κεφάλαιον αὐτῆς ὡς ἐκ προσώπου τοῦ Χριστοῦ λέγει· «Ἔτι ἅπαξ ἐγὼ σείσω τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν καὶ τὴν θάλασσαν καὶ τὴν ξηράν» (Ἀγγαῖος β’ 6). Καὶ τοῦ Ἀββακοὺμ εἰπόντος· «Ἔστη καὶ ἐσαλεύθη ἡ γῆ» (Ἀββακοὺμ γ’ 6). Διότι τοῦ Τιμίου Σταυροῦ ταθέντος, ἐσαλεύθη ἡ γῆ. Ὤ πόσα σημεῖα ἐγένοντο τότε, εὐλογημένοι Χριστιανοί, οἱ δὲ ἀγνώμονες Ἰουδαῖοι ἔμειναν ἀμετανόητοι! Ἡ γῆ ἐσείετο, αἱ πέτραι ἐσχίζοντο, τὰ πάντα συνέπασχον τῷ τὰ πάντα κτίσαντι, οἱ δὲ Ἑβραῖοι μόνοι ὑπῆρχον ἀναίσθητοι. Ταῦτα προορῶν ὁ Προφήτης Ἱερεμίας προεφήτευε λέγων· «Ἐξέστη ὁ οὐρανὸς ἐπὶ τούτῳ καὶ ἔφριξεν ἐπὶ πλεῖον σφόδρα, λέγει Κύριος, ὅτι δύο καὶ πονηρὰ ἐποίησεν ὁ λαός μου· ἐμὲ ἐγκατέλιπον, πηγὴν ὕδατος ζωῆς καὶ ὤρυξαν ἑαυτοὺς λάκκους συντετριμμένους, οἳ οὐ δυνήσονται ὕδωρ συνέχειν» (Ἱερεμίας β’ 12-13).

Οὐχὶ δὲ μόνον ταῦτα τὰ σημεῖα, τὰ ὁποῖα εἶπον, εἶδον οἱ παράνομοι καὶ δὲν ἐπίστευσαν, ἀλλὰ καὶ τὸ θαυμαστότερον, ὅτι καὶ πολλοὶ τάφοι ἠνεῴχθησαν καὶ πολλὰ σώματα τῶν κεκοιμημένων Ἁγίων ἠγέρθησαν καὶ οὐδ’ οὕτω κατεμαλάχθη ἡ πεπωρωμένη καὶ ἀσύνετος αὐτῶν καρδία.


Ὑποσημειώσεις

[1] Θευδᾶς· ἡγέτης Ἰουδαϊκῆς ἐπαναστατικῆς κινήσεως συνισταμένης ἐκ τετρακοσίων ἀνδρῶν, ἥτις ἐθεώρει τοῦτον ὡς Μεσσίαν. Ὁ Θευδᾶς ἐξετελέσθη ὡς στασιαστὴς ὑπὸ τῶν Ρωμαίων, χρόνον τινὰ ἐνωρίτερον τοῦ Χριστοῦ. Τοῦτον ἀναφέρει ὁ θεῖος Λουκᾶς ἐν ταῖς Πράξεσι (εʹ 36).
[2] Ἡ νῆσος Ποντία ἰταλιστὶ ὀνομάζεται Πόντζια.
[3] Κατὰ τὸν ἀείμνηστον Ἰωὴλ Γιαννακόπουλον («Ἡ Παλαιὰ Διαθήκη», τόμ. Αʹ σελ. 31), μονὰς τῶν ἑβραϊκῶν ἀργυρῶν νομισμάτων τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης εἶναι τὸ τάλαντον, βάρους 34,5 κιλῶν, ὅπερ ὑποδιαιρεῖται εἰς 60 μνᾶς, βάρους 575 γραμμαρίων ἑκάστη.
[4] Βλέπε ἐν τόμῳ Ιʹ τοῦ ἡμετέρου «Μεγάλου Συναξαριστοῦ τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας».
[5] Σ.τ.Ε. Ἡ ἀπάντησις εἰς τὸ παρὸν ἐρώτημα συνεγράφη ἐξ ἀρχῆς ὑπὸ τῆς ὁμάδος τῶν ἐπιμελητῶν τῆς παρούσης ἐκδόσεως, πρὸς ὀρθοτέραν καὶ ἐπιστημονικῶς πληρεστέραν ἐνημέρωσιν τοῦ φιλομαθοῦς ἀναγνωστικοῦ κοινοῦ.
[6] Περὶ τῆς χρήσης τῶν Ἀραμαϊκῶν ὡς καθομιλουμένην γλῶσσαν, ὑπενθυμίζομεν τὰς ἐν τῇ Καινῇ Διαθήκῃ ἀπαντώσας λέξεις καὶ φράσεις· ρακὰ (Ματθ. εʹ 41), μαμωνᾶς (Ματθ. ϛʹ 24), Γολγοθᾶ (Ματθ. κζʹ 33), Ἠλί, Ἠλί, λαμὰ σαβαχθανὶ (Ματθ. κζʹ 46), ταλιθὰ κούμι (Μάρκ. εʹ 41), ἐφφαθὰ (Μάρκ. ζʹ 34), ἀββᾶ (Μάρκ. ιδʹ 36), Βηθσαϊδὰ (Ἰωάν. εʹ 2), Γαββαθᾶ (Ἰωάν. ιθʹ 13), Ἀκελδαμὰ (Πραξ. αʹ 19), μαρὰν ἀθὰ (Αʹ Κορ. ιϛʹ 22), Ἀρμαγεδὼν (Ἀποκ. ιʹ 16).
[7] Περὶ τοῦ Ἁγίου Μάρτυρος Λογγίνου τοῦ Ἑκατοντάρχου βλέπε ἐν τόμῳ Ιʹ τοῦ ἡμετέρου «Μεγάλου Συναξαριστοῦ τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας», τῇ ιϛʹ (16ῃ) τοῦ μηνὸς Ὀκτωβρίου.
[8] Βλέπε περὶ τῆς Ἁγίας ταύτης ἐν τόμῳ Ζʹ τοῦ ἡμετέρου «Μεγάλου Συναξαριστοῦ τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας», τῇ κβʹ (22ᾳ) τοῦ μηνὸς Ἰουλίου.