Ὄντως, ὡς λέγουσι καὶ οἱ Προφῆται Δαβὶδ καὶ Ἡσαΐας, ὁ μὲν εἰς τὸν ἑκατοστὸν τριακοστὸν τέταρτον Ψαλμόν, ὁ δὲ εἰς τὸ ἕκτον κεφάλαιον «ὀφθαλμοὺς εἶχον καὶ οὐκ ἔβλεπον· ὦτα εἶχον καὶ οὐκ ἤκουον» (Ψαλμ. ρλδ’ 16-17, Ἡσαΐας ϛ’ 10). Διότι ἐπαχύνθη ἡ ἀσύνετος αὐτῶν καρδία. Καὶ διατί ἀνεστήθησαν οἱ νεκροί; Διότι προεσήμαινον τὴν ἀνάστασιν τῶν ἐν ᾅδη κατεχομένων ψυχῶν, ἅμα δὲ καὶ διὰ νὰ πληρωθῇ καὶ ἡ προφητεία τοῦ Ἡσαΐου λέγοντος ἐν τῷ εἰκοστῷ ἕκτῳ κεφαλαίῳ· «Ἀναστήσονται οἱ νεκροὶ καὶ ἐγερθήσονται οἱ ἐν τοῖς μνημείοις καὶ εὐφρανθήσονται οἱ ἐν τῇ γῇ» (Ἡσαΐας κϛ’ 19), τουτέστιν οἱ Ἀπόστολοι· ηὐφράνθησαν δέ, διότι εἶδον τὸν Χριστὸν ἀναστάντα.
«Καὶ ἐξελθόντες ἐκ τῶν μνημείων μετὰ τὴν ἔγερσιν αὐτοῦ, εἰσῆλθον εἰς τὴν ἁγίαν πόλιν, καὶ ἐνεφανίσθησαν πολλοῖς» (Ματθ. κζ’ 53).
Βλέπεις ὅτι καθαρῶς λέγει «Καὶ ἐξελθόντες ἐκ τῶν μνημείων μετὰ τὴν ἔγερσιν Αὐτοῦ»; Δηλαδὴ μετὰ τὴν ἔγερσιν τοῦ Χριστοῦ, πολλοὶ τῶν κεκοιμημένων Ἁγίων ἀνέστησαν καὶ εἰσῆλθον εἰς τὴν Ἁγίαν Πόλιν καὶ ἐνεφανίσθησαν εἰς πολλούς. Τοῦτο δὲ καὶ ὁ Προφήτης Ὠσηὲ προεφήτευσεν, καθὼς βλέπομεν ἐν τῷ ἕκτῳ κεφαλαίῳ τῆς προφητείας αὐτοῦ, ὅπου λέγει· «Ὑγιάσει ἡμᾶς μετὰ δύο ἡμέρας, ἐν τῇ ἡμέρᾳ τῇ τρίτῃ ἐξαναστησόμεθα καὶ ζησόμεθα ἐνώπιον αὐτοῦ καὶ γνωσόμεθα διώξωμεν τοῦ γνῶναι τὸν Κύριον» (Ὠσηὲ ϛ’ 2-3). Διατί δὲ οἱ ἀναστηθέντες Ἅγιοι εἰσῆλθον εἰς τὴν Ἁγίαν Πόλιν καὶ ἐνεφανίσθησαν εἰς πολλούς; Διὰ νὰ μὴ νομισθῇ, ὅτι κατὰ φαντασίαν ἀνέστησαν. Τί δὲ ἐγένοντο μετὰ ταῦτα; Πάλιν ἀπέθανον, ὡς λέγει ὁ Βουλγαρίας Θεοφύλακτος. Λέγουσι δέ, ὅτι καὶ ὁ Δίκαιος Ἰὼβ ἀνέστη τότε μετὰ τῶν ἄλλων Ἁγίων, καθὼς τὸ μαρτυρεῖ ἡ Βίβλος αὐτοῦ, λέγουσα ἐν τῷ τέλει· «Γέγραπται δὲ αὐτὸν πάλιν ἀναστήσεσθαι μεθ’ ὧν ὁ Κύριος ἀνίστησιν» (Ἰὼβ μβ’ 18).
«Ὁ δὲ ἑκατόνταρχος καὶ οἱ μετ’ αὐτοῦ τηροῦντες τὸν Ἰησοῦν, ἰδόντες τὸν σεισμὸν καὶ τὰ γενόμενα, ἐφοβήθησαν σφόδρα, λέγοντες· Ἀληθῶς Θεοῦ Υἱὸς ἦν οὗτος» (Ματθ. κζ’ 54).
Τὸν καιρόν, κατὰ τὸν ὁποῖον ἔπασχε ταῦτα ὁ Χριστὸς ὑπὸ τῶν παρανόμων Ἰουδαίων, ἦτο ἑκατόνταρχος, ἤτοι πρῶτος ἐπάνω εἰς ἑκατὸν στρατιώτας, ὁ Ἅγιος Λογγῖνος, ὅστις μετὰ ταῦτα πιστεύσας ἐμαρτύρησεν ὑπὲρ τοῦ ὀνόματος τοῦ Χριστοῦ, ἑορτάζεται δὲ κατὰ τὴν δεκάτην ἕκτην τοῦ μηνὸς Ὀκτωβρίου [7]. Οὗτος λοιπόν, κατὰ προσταγὴν τοῦ Πιλάτου, παρίστατο εἰς τὴν Σταύρωσιν μετὰ τῶν στρατιωτῶν αὐτοῦ.