Λόγος εἰς τὰ ΠΑΘΗ καὶ τὴν ΣΤΑΥΡΩΣΙΝ τοῦ Κυρίου καὶ Θεοῦ καὶ Σωτήρος ἡμῶν ΧΡΙΣΤΟΥ, ἐκ τοῦ «Νέου Θησαυροῦ» Γεωργίου Σουγδουρῆ.

Διατί ὅμως ὁ στρατιώτης οὗτος ἐπότιζε τὸν Χριστὸν δι’ ὄξους; Διὰ νὰ βασανίσουσι ἔτι πλέον τὸν ἤδη διψοῦντα Χριστόν. Εἰς κάλαμον δὲ ἔβαλε τὸν σπόγγον, ἐπειδὴ ὁ Σταυρὸς ἦτο ὑψηλὰ καὶ δὲν ἔφθανε τὸ στόμα τοῦ Χριστοῦ. Ὁ δὲ θεῖος Εὐαγγελιστὴς Ἰωάννης προσθέτει ἐνταῦθα καὶ τὰ ἑξῆς.

«Μετὰ τοῦτο εἰδὼς ὁ Ἰησοῦς, ὅτι πάντα ἤδη τετέλεσται, ἵνα τελειωθῇ ἡ Γραφή, λέγει· Διψῶ. Σκεῦος οὖν ἔκειτο ὄξους μεστόν· οἱ δὲ πλήσαντες σπόγγον ὄξους, καὶ ὑσσώπῳ περιθέντες, προσήνεγκαν αὐτοῦ τὸ στόματι» (Ἰωάν. ιθ’ 28-29).

Ἀφοῦ δηλαδὴ ὁ Ἰησοῦς εἶδεν, ὅτι ἅπαντα τὰ τῆς Σταυρώσεως Αὐτοῦ συνετελέσθησαν καὶ διὰ νὰ πληρωθῇ ἡ Γραφή, λέγει· «Διψῶ». Ἦτο δὲ ἐκεῖ δοχεῖον ἕτοιμον γεμᾶτον ὄξος, τὸ ὁποῖον ἴσως διὰ τὸν σκοπὸν αὐτὸν νὰ εἶχον ἑτοιμάσει ἐκ τῶν προτέρων οἱ χριστοκτόνοι Ἑβραῖοι. Λαβόντες λοιπὸν τότε σπόγγον ἐγέμισαν αὐτὸν ἐκ τοῦ ὄξους τοῦ δοχείου καὶ στερεώσαντες αὐτὸν εἰς κλάδον ὑσσώπου ἐπότιζον αὐτόν. Εἶναι δὲ τὸ ὕσσωπον φυτόν, τοῦ ὁποίου ὁ κορμὸς εἶναι ὅπως καὶ ὁ κάλαμος καὶ φύεται εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα.

Τότε ἔλαβε, πέρας ἡ προφητεία τοῦ Προφήτου Δαβίδ, τὴν ὁποίαν λέγει εἰς τὸν ἑξηκοστὸν ὄγδοον Ψαλμόν· «Καὶ εἰς τὴν δίψαν μου ἐπότισάν με ὄξος» (ξη’ 22).

«Ὁ δὲ Ἰησοῦς, πάλιν κράξας φωνῇ μεγάλῃ, ἀφῆκε τὸ πνεῦμα» (Ματθ. κζ’ 50).

Ὤ τῆς μακροθυμίας Σου, ἀνεξίκακε Δέσποτα! Ἰδοὺ ὅτι ἐπληρώθη ἡ ἐπιθυμία τῶν χριστοκτόνων Ἰουδαίων, ἰδοὺ ὅτι ἐπληρώθη ἡ διὰ σταυρικοῦ θανάτου τελείωσις τοῦ ἐνανθρωπήσαντος Θεοῦ Λόγου, ἰδοὺ ὅτι πᾶσαν τὴν ἔνσαρκον Αὐτοῦ οἰκονομίαν ἐξεπλήρωσε. Διότι καταβὰς ἀπὸ τοὺς οὐρανοὺς εἰς τὴν γῆν καὶ ποιήσας ἐν αὐτῇ ὅσα ηὐδόκησε νὰ οἰκονομήσῃ ὁ Πατὴρ διὰ τὴν σωτηρίαν τοῦ ἀνθρωπίνου γένους καὶ ἐξαγοράσας ἡμᾶς ἀπὸ τῆς ἁμαρτίας διὰ τῆς ἐπὶ τοῦ Σταυροῦ θυσίας Του ταύτης, μέλλει ἤδη νὰ καταβῇ καὶ εἰς τὸν ᾅδην διὰ νὰ νικήσῃ τὸν θάνατον καὶ συναναστήσῃ ἑαυτῷ τοὺς ἀπ’ αἰῶνος κεκοιμημένους, συνδιαλλάξῃ δὲ ἡμᾶς μετὰ τοῦ οὐρανίου Πατρός. Ποία δὲ ἦτο ἡ φωνή, τὴν ὁποίαν μεγαλοφώνως ἐβόησεν ὁ Κύριος, πρὶν ἀφήσῃ τὸ πνεῦμα; Μαρτυροῦν περὶ ταύτης οἱ θεῖοι Εὐαγγελισταὶ Λουκᾶς καὶ Ἰωάννης· καὶ ὁ μὲν θεῖος Ἰωάννης λέγει.

«Ὅτε οὖν ἔλαβε τὸ ὄξος ὁ Ἰησοῦς, εἶπε· Τετέλεσται καὶ κλίνας τὴν κεφαλήν, παρέδωκε τὸ πνεῦμα» (Ἰωάν. ιθ’ 30).


Ὑποσημειώσεις

[1] Θευδᾶς· ἡγέτης Ἰουδαϊκῆς ἐπαναστατικῆς κινήσεως συνισταμένης ἐκ τετρακοσίων ἀνδρῶν, ἥτις ἐθεώρει τοῦτον ὡς Μεσσίαν. Ὁ Θευδᾶς ἐξετελέσθη ὡς στασιαστὴς ὑπὸ τῶν Ρωμαίων, χρόνον τινὰ ἐνωρίτερον τοῦ Χριστοῦ. Τοῦτον ἀναφέρει ὁ θεῖος Λουκᾶς ἐν ταῖς Πράξεσι (εʹ 36).
[2] Ἡ νῆσος Ποντία ἰταλιστὶ ὀνομάζεται Πόντζια.
[3] Κατὰ τὸν ἀείμνηστον Ἰωὴλ Γιαννακόπουλον («Ἡ Παλαιὰ Διαθήκη», τόμ. Αʹ σελ. 31), μονὰς τῶν ἑβραϊκῶν ἀργυρῶν νομισμάτων τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης εἶναι τὸ τάλαντον, βάρους 34,5 κιλῶν, ὅπερ ὑποδιαιρεῖται εἰς 60 μνᾶς, βάρους 575 γραμμαρίων ἑκάστη.
[4] Βλέπε ἐν τόμῳ Ιʹ τοῦ ἡμετέρου «Μεγάλου Συναξαριστοῦ τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας».
[5] Σ.τ.Ε. Ἡ ἀπάντησις εἰς τὸ παρὸν ἐρώτημα συνεγράφη ἐξ ἀρχῆς ὑπὸ τῆς ὁμάδος τῶν ἐπιμελητῶν τῆς παρούσης ἐκδόσεως, πρὸς ὀρθοτέραν καὶ ἐπιστημονικῶς πληρεστέραν ἐνημέρωσιν τοῦ φιλομαθοῦς ἀναγνωστικοῦ κοινοῦ.
[6] Περὶ τῆς χρήσης τῶν Ἀραμαϊκῶν ὡς καθομιλουμένην γλῶσσαν, ὑπενθυμίζομεν τὰς ἐν τῇ Καινῇ Διαθήκῃ ἀπαντώσας λέξεις καὶ φράσεις· ρακὰ (Ματθ. εʹ 41), μαμωνᾶς (Ματθ. ϛʹ 24), Γολγοθᾶ (Ματθ. κζʹ 33), Ἠλί, Ἠλί, λαμὰ σαβαχθανὶ (Ματθ. κζʹ 46), ταλιθὰ κούμι (Μάρκ. εʹ 41), ἐφφαθὰ (Μάρκ. ζʹ 34), ἀββᾶ (Μάρκ. ιδʹ 36), Βηθσαϊδὰ (Ἰωάν. εʹ 2), Γαββαθᾶ (Ἰωάν. ιθʹ 13), Ἀκελδαμὰ (Πραξ. αʹ 19), μαρὰν ἀθὰ (Αʹ Κορ. ιϛʹ 22), Ἀρμαγεδὼν (Ἀποκ. ιʹ 16).
[7] Περὶ τοῦ Ἁγίου Μάρτυρος Λογγίνου τοῦ Ἑκατοντάρχου βλέπε ἐν τόμῳ Ιʹ τοῦ ἡμετέρου «Μεγάλου Συναξαριστοῦ τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας», τῇ ιϛʹ (16ῃ) τοῦ μηνὸς Ὀκτωβρίου.
[8] Βλέπε περὶ τῆς Ἁγίας ταύτης ἐν τόμῳ Ζʹ τοῦ ἡμετέρου «Μεγάλου Συναξαριστοῦ τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας», τῇ κβʹ (22ᾳ) τοῦ μηνὸς Ἰουλίου.