Λόγος εἰς τὰ ΠΑΘΗ καὶ τὴν ΣΤΑΥΡΩΣΙΝ τοῦ Κυρίου καὶ Θεοῦ καὶ Σωτήρος ἡμῶν ΧΡΙΣΤΟΥ, ἐκ τοῦ «Νέου Θησαυροῦ» Γεωργίου Σουγδουρῆ.

Βλέπεις πόσον πολὺ ἦτο εἰς τὸν τοιοῦτον καιρὸν νὰ εὑρεθῇ εἷς ἄνθρωπος νὰ γνωρίσῃ τὸν Χριστὸν ποῖος ἦτο; Βλέπετε, ὅτι καὶ εἰς τὸν Σταυρὸν ὑπάρχων ὁ ληστής ἐνθυμεῖται τὰς ἁμαρτίας του; Ποῦ εἶναι ἐκεῖνοι, οἵτινες ἁμαρτάνουσιν ἀνεπιστρόφως εἰς ὅλην τὴν ζωήν των καὶ λέγουν· «Θέλω μετανοήσει εἰς τὸν θάνατόν μου, διότι ἀρκεῖ μία ὥρα διὰ νὰ σωθῶ ὅπως καὶ ὁ λῃστής;». Ἂς ἀκούσωμεν, ὅτι ὁ λῃστὴς δὲν ἐπραγματεύετο τὸν καιρὸν τῆς μετανοίας, ὅπως καὶ ἡμεῖς. Τότε μόνον ἔτυχεν εἰς αὐτὸν αἰφνιδίως ἡ ὥρα καὶ τότε ἐμετανόησεν. Ἡμεῖς δὲ ἁμαρτάνοντες θεληματικῶς καὶ πραγματευόμενοι τὸν καιρόν, ἄδηλον εἶναι, ὅτι θέλομεν ἀξιωθῆ μετανοίας, ἀδηλότερον δὲ εἶναι, ἐὰν καὶ ὁ Θεὸς δεχθῇ τὴν τοιαύτην μετάνοιαν. Ἀλλὰ ἴδετε Θεοῦ οἰκονομίαν. Ὁ Ἀδὰμ κάποτε διὰ ξύλου ἐξεβλήθη τοῦ Παραδείσου, ὁμοίως καὶ ὁ λῃστὴς σήμερον διὰ τοῦ ξύλου τοῦ Σταυροῦ ἐκληρονόμησεν αὐτόν. Ἐκεῖνος δὲν μετενόησε τότε νὰ εἴπῃ, ὅτι ἥμαρτε, μάλιστα δὲ ἐποίει τὸν Θεὸν αἴτιον τοῦ κακοῦ λέγων· «Ἡ γυνή, τὴν ὁποίαν μοι ἔδωκας, αὕτη μοῦ ἔδωκεν ἀπὸ τοῦ ξύλου καὶ ἔφαγον»· οὗτος δὲ μόνος ὡμολόγει τὸν ἑαυτόν του πταίστην· ἐκεῖνος ὥρᾳ ϛ’ (ἕκτῃ) παραβὰς τὴν Ἐντολήν, ἔφαγε· καὶ οὗτος ὥρᾳ ϛ’ (ἕκτῃ) ὁμολογήσας τὸν Χριστὸν Κύριον καὶ Βασιλέα, εἶπε τὸ «Μνήσθητί μου, Κύριε, ἐν τῇ Βασιλείᾳ σου». Πρεπόντως ἄρα διὰ τὴν τοιαύτην αἰτίαν ἐσώθη ὁ εὐγνώμων λῃστὴς ἐκεῖνος. Αὐτοῦ τῆς μετανοίας ἀξίωσον καὶ ἡμᾶς, Δέσποτα Κύριε, ὁ δι’ ἡμᾶς καταδεχθεὶς νὰ σταυρωθῇς. Οὕτω λοιπὸν οἱ μὲν ἄλλοι ὠνείδιζον, ὁ δὲ εὐγνώμων λῃστὴς παρεκάλει τὸν Κύριον. Ἂς ἴδωμεν ὅμως καὶ ποῖοι ἀπὸ τοὺς οἰκείους καὶ Μαθητὰς τοῦ Χριστοῦ παρίσταντο παρὰ τὸν Σταυρόν, ὅτε ταῦτα ἔπασχε. Μαρτυρεῖ περὶ τούτων ὁ θεῖος Ἰωάννης λέγων.

«Εἱστήκεισαν δὲ παρὰ τῷ Σταυρῷ τοῦ Ἰησοῦ ἡ Μήτηρ αὐτοῦ, καὶ ἡ ἀδελφὴ τῆς Μητρὸς αὐτοῦ, Μαρία ἡ τοῦ Κλωπᾶ, καὶ Μαρία ἡ Μαγδαληνή» (Ἰωάν. ιθ’ 25).

Πρέπον ἐπὶ τούτων εἶναι νὰ μάθωμεν πρῶτον, κατὰ τίνα τρόπον ἡ Μαρία, ἡ θυγάτηρ τοῦ Κλωπᾶ, ἦτο ἀδελφὴ τῆς Θεοτόκου Μαρίας. Λέγει δὲ εἰς τοῦτο ὁ Βουλγαρίας Θεοφύλακτος, ὅτι ὁ Κλωπᾶς ἦτο ἀδελφὸς τοῦ Μνήστορος Ἰωσὴφ καὶ ἐπειδὴ ἀπέθανεν ἄτεκνος, ἔλαβεν ὁ Ἰωσὴφ τὴν γυναῖκα αὐτοῦ, κατὰ τὸν Μωσαϊκὸν Νόμον, καὶ ἐγέννησεν ἐξ αὐτῆς ταύτην τὴν Μαρίαν, τὴν ὁποίαν ὁ Εὐαγγελιστὴς Ἰωάννης ὀνομάζει ἐνταῦθα ἀδελφὴν τῆς Μητρὸς τοῦ Χριστοῦ, ὄχι διότι ἦτο κατὰ φύσιν ἀδελφή, ἀλλὰ ἁπλῶς μόνον συγγενής. Φέρει δὲ καὶ εἰς παράδειγμα ρῆσιν τινὰ τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐρωτηθεὶς ὁ Ἰσαάκ, ὑπὸ τοῦ Βασιλέως Φυλιστιεὶμ Ἀβιμέλεχ, περὶ τῆς Ρεββέκας τῆς γυναικὸς αὐτοῦ, ἀπήντησεν· «Ἀδελφή μου ἐστίν» (Γεν. κϛ’ 7).


Ὑποσημειώσεις

[1] Θευδᾶς· ἡγέτης Ἰουδαϊκῆς ἐπαναστατικῆς κινήσεως συνισταμένης ἐκ τετρακοσίων ἀνδρῶν, ἥτις ἐθεώρει τοῦτον ὡς Μεσσίαν. Ὁ Θευδᾶς ἐξετελέσθη ὡς στασιαστὴς ὑπὸ τῶν Ρωμαίων, χρόνον τινὰ ἐνωρίτερον τοῦ Χριστοῦ. Τοῦτον ἀναφέρει ὁ θεῖος Λουκᾶς ἐν ταῖς Πράξεσι (εʹ 36).
[2] Ἡ νῆσος Ποντία ἰταλιστὶ ὀνομάζεται Πόντζια.
[3] Κατὰ τὸν ἀείμνηστον Ἰωὴλ Γιαννακόπουλον («Ἡ Παλαιὰ Διαθήκη», τόμ. Αʹ σελ. 31), μονὰς τῶν ἑβραϊκῶν ἀργυρῶν νομισμάτων τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης εἶναι τὸ τάλαντον, βάρους 34,5 κιλῶν, ὅπερ ὑποδιαιρεῖται εἰς 60 μνᾶς, βάρους 575 γραμμαρίων ἑκάστη.
[4] Βλέπε ἐν τόμῳ Ιʹ τοῦ ἡμετέρου «Μεγάλου Συναξαριστοῦ τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας».
[5] Σ.τ.Ε. Ἡ ἀπάντησις εἰς τὸ παρὸν ἐρώτημα συνεγράφη ἐξ ἀρχῆς ὑπὸ τῆς ὁμάδος τῶν ἐπιμελητῶν τῆς παρούσης ἐκδόσεως, πρὸς ὀρθοτέραν καὶ ἐπιστημονικῶς πληρεστέραν ἐνημέρωσιν τοῦ φιλομαθοῦς ἀναγνωστικοῦ κοινοῦ.
[6] Περὶ τῆς χρήσης τῶν Ἀραμαϊκῶν ὡς καθομιλουμένην γλῶσσαν, ὑπενθυμίζομεν τὰς ἐν τῇ Καινῇ Διαθήκῃ ἀπαντώσας λέξεις καὶ φράσεις· ρακὰ (Ματθ. εʹ 41), μαμωνᾶς (Ματθ. ϛʹ 24), Γολγοθᾶ (Ματθ. κζʹ 33), Ἠλί, Ἠλί, λαμὰ σαβαχθανὶ (Ματθ. κζʹ 46), ταλιθὰ κούμι (Μάρκ. εʹ 41), ἐφφαθὰ (Μάρκ. ζʹ 34), ἀββᾶ (Μάρκ. ιδʹ 36), Βηθσαϊδὰ (Ἰωάν. εʹ 2), Γαββαθᾶ (Ἰωάν. ιθʹ 13), Ἀκελδαμὰ (Πραξ. αʹ 19), μαρὰν ἀθὰ (Αʹ Κορ. ιϛʹ 22), Ἀρμαγεδὼν (Ἀποκ. ιʹ 16).
[7] Περὶ τοῦ Ἁγίου Μάρτυρος Λογγίνου τοῦ Ἑκατοντάρχου βλέπε ἐν τόμῳ Ιʹ τοῦ ἡμετέρου «Μεγάλου Συναξαριστοῦ τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας», τῇ ιϛʹ (16ῃ) τοῦ μηνὸς Ὀκτωβρίου.
[8] Βλέπε περὶ τῆς Ἁγίας ταύτης ἐν τόμῳ Ζʹ τοῦ ἡμετέρου «Μεγάλου Συναξαριστοῦ τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας», τῇ κβʹ (22ᾳ) τοῦ μηνὸς Ἰουλίου.