Λόγος εἰς τὰ ΠΑΘΗ καὶ τὴν ΣΤΑΥΡΩΣΙΝ τοῦ Κυρίου καὶ Θεοῦ καὶ Σωτήρος ἡμῶν ΧΡΙΣΤΟΥ, ἐκ τοῦ «Νέου Θησαυροῦ» Γεωργίου Σουγδουρῆ.

«Ἔλεγον οὐν τῷ Πιλάτῳ οἱ Ἀρχιερεῖς τῶν Ἰουδαίων· Μὴ γράφε, Ὁ Βασιλεὺς τῶν Ἰουδαίων· ἀλλὰ ὅτι ἐκεῖνος εἶπε, Βασιλεύς εἰμι τῶν Ἰουδαίων· Ἀπεκρίθη ὁ Πιλᾶτος· Ὁ γέγραφα, γέγραφα» (Ἰωάν. ιθ’ 21-22).

Ἀλλὰ τίνος ἕνεκεν ἠμπόδιζαν οἱ Ἰουδαῖοι τὸν Πιλᾶτον νὰ μὴ γράψῃ τὸν τοιοῦτον τίτλον; Ἀπὸ τὸν φθόνον των τὸν πολύν, διότι δὲν ἤθελαν νὰ ἀκούσουν μὲ τὰ ὦτά των, ὅτι ὁ Χριστὸς εἶναι Βασιλεὺς τῶν Ἰουδαίων. Καὶ ὅμως, κἄν θέλουν κἄν δὲν θέλουν οἱ παράνομοι, ὁ Χριστὸς ζῇ καὶ διαμένει εἰς τοὺς αἰῶνας καὶ βασιλεύει ὄχι μόνον τῶν Ἰουδαίων, ἀλλὰ καὶ πάντων τῶν ἐθνῶν καὶ θέλει συντρίψει τὰς κεφαλὰς αὐτῶν ἐν ράβδῳ σιδηρᾷ, τοὐτέστι μετὰ τοῦ Τιμίου Σταυροῦ, ὡς σκεύη κεραμέως, καθὼς προφητεύει ὁ Δαβὶδ ἐν τῷ δευτέρῳ Ψαλμῷ (Ψαλμ. β’ 9).

«Τότε σταυροῦνται σὺν αὐτῷ δύο λῃσταί· εἷς ἐκ δεξιῶν, καὶ εἷς ἐξ εὐωνύμων» (Ματθ. κζ’ 38).

Ὅταν ἐσταύρωσαν οἱ παράνομοι Ἰουδαῖοι τὸν Χριστόν, τότε ἐσταύρωσαν μετ’ αὐτοῦ καὶ δύο λῃστάς, συντρόφους ὑπάρχοντας τοῦ Βαραββᾶ· τὸν μὲν ἕνα ἐκ δεξιῶν, τὸν δὲ ἕτερον ἐξ ἀριστερῶν. Διατὶ δὲ τοῦτο; Διὰ νὰ δείξωσι πρὸς τὸ πλῆθος τοῦ λαοῦ, τὸ ὁποῖον ἦτο συνηγμένον διὰ τὸ Πάσχα, ὅτι καὶ ὁ Χριστὸς ἦτο καὶ Αὐτὸς εἷς ἀπ’ ἐκείνους τοὺς λῃστάς. Τότε ἐπληρώθη ἡ προφητεία τοῦ Προφήτου Ἡσαΐου, τὴν ὁποίαν λέγει εἰς τὸ πεντηκοστὸν τρίτον κεφάλαιον· «Καὶ ἐν τοῖς ἀνόμοις ἐλογίσθην» (Ἡσαΐας νγ’ 12). Ἀλλὰ ἰδέτε τὴν πολλὴν φιλανθρωπίαν τοῦ Κυρίου, πῶς ταῦτα πάσχων ἐν τῷ Σταυρῷ δὲν θέλει νὰ ἀνταποδώσῃ κακὸν ἀντὶ κακοῦ εἰς τοὺς φονευτάς του Ἰουδαίους· μᾶλλον δὲ καὶ ὑπὲρ αὐτῶν ἀπολογεῖται, ὡς διακηρύττει τοῦτο ὁ θεῖος Εὐαγγελιστὴς Λουκᾶς, λέγων.

«Πάτερ, ἄφες αὐτοῖς οὐ γὰρ οἴδασι τί ποιοῦσι» (Λουκ. κγ’ 34).

Ὢ τῆς εὐσπλαγχνίας Σου, ὢ τῆς μακροθυμίας Σου, Δέσποτα Κύριε! ἐξουσίαν ἔχων νὰ τοὺς θανατώσῃς εἰς μίαν στιγμὴν καὶ δυνάμενος νὰ προστάξῃς τὴν γῆν νὰ τοὺς καταπίῃ, ὅμως πάντας ὑπομένεις καὶ λέγεις· «Πάτερ, ἄφες αὐτοῖς, οὐ γὰρ οἴδασι τὶ ποιοῦσι»· τουτέστιν, ἂς εἶναι συχγωρημένον τὸ πταῖσμά των τοῦτο, τὸ ὅτι μὲ ἐσταύρωααν, διότι δὲν γνωρίζουν τὶ κάμνουν. Αὐτοὶ νομίζουσιν, ὅτι θέλει ἀφανισθῆ παντελῶς τὸ ὄνομά μου καὶ διὰ τοῦτο μὲ σταυροῦσιν, ἀλλὰ αἱ κατεχόμεναι ἐν τῷ ᾍδῃ ψυχαὶ τῶν Προπατόρων χαίρονται, προσδοκῶσαι τὴν παρουσίαν μου.


Ὑποσημειώσεις

[1] Θευδᾶς· ἡγέτης Ἰουδαϊκῆς ἐπαναστατικῆς κινήσεως συνισταμένης ἐκ τετρακοσίων ἀνδρῶν, ἥτις ἐθεώρει τοῦτον ὡς Μεσσίαν. Ὁ Θευδᾶς ἐξετελέσθη ὡς στασιαστὴς ὑπὸ τῶν Ρωμαίων, χρόνον τινὰ ἐνωρίτερον τοῦ Χριστοῦ. Τοῦτον ἀναφέρει ὁ θεῖος Λουκᾶς ἐν ταῖς Πράξεσι (εʹ 36).
[2] Ἡ νῆσος Ποντία ἰταλιστὶ ὀνομάζεται Πόντζια.
[3] Κατὰ τὸν ἀείμνηστον Ἰωὴλ Γιαννακόπουλον («Ἡ Παλαιὰ Διαθήκη», τόμ. Αʹ σελ. 31), μονὰς τῶν ἑβραϊκῶν ἀργυρῶν νομισμάτων τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης εἶναι τὸ τάλαντον, βάρους 34,5 κιλῶν, ὅπερ ὑποδιαιρεῖται εἰς 60 μνᾶς, βάρους 575 γραμμαρίων ἑκάστη.
[4] Βλέπε ἐν τόμῳ Ιʹ τοῦ ἡμετέρου «Μεγάλου Συναξαριστοῦ τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας».
[5] Σ.τ.Ε. Ἡ ἀπάντησις εἰς τὸ παρὸν ἐρώτημα συνεγράφη ἐξ ἀρχῆς ὑπὸ τῆς ὁμάδος τῶν ἐπιμελητῶν τῆς παρούσης ἐκδόσεως, πρὸς ὀρθοτέραν καὶ ἐπιστημονικῶς πληρεστέραν ἐνημέρωσιν τοῦ φιλομαθοῦς ἀναγνωστικοῦ κοινοῦ.
[6] Περὶ τῆς χρήσης τῶν Ἀραμαϊκῶν ὡς καθομιλουμένην γλῶσσαν, ὑπενθυμίζομεν τὰς ἐν τῇ Καινῇ Διαθήκῃ ἀπαντώσας λέξεις καὶ φράσεις· ρακὰ (Ματθ. εʹ 41), μαμωνᾶς (Ματθ. ϛʹ 24), Γολγοθᾶ (Ματθ. κζʹ 33), Ἠλί, Ἠλί, λαμὰ σαβαχθανὶ (Ματθ. κζʹ 46), ταλιθὰ κούμι (Μάρκ. εʹ 41), ἐφφαθὰ (Μάρκ. ζʹ 34), ἀββᾶ (Μάρκ. ιδʹ 36), Βηθσαϊδὰ (Ἰωάν. εʹ 2), Γαββαθᾶ (Ἰωάν. ιθʹ 13), Ἀκελδαμὰ (Πραξ. αʹ 19), μαρὰν ἀθὰ (Αʹ Κορ. ιϛʹ 22), Ἀρμαγεδὼν (Ἀποκ. ιʹ 16).
[7] Περὶ τοῦ Ἁγίου Μάρτυρος Λογγίνου τοῦ Ἑκατοντάρχου βλέπε ἐν τόμῳ Ιʹ τοῦ ἡμετέρου «Μεγάλου Συναξαριστοῦ τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας», τῇ ιϛʹ (16ῃ) τοῦ μηνὸς Ὀκτωβρίου.
[8] Βλέπε περὶ τῆς Ἁγίας ταύτης ἐν τόμῳ Ζʹ τοῦ ἡμετέρου «Μεγάλου Συναξαριστοῦ τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας», τῇ κβʹ (22ᾳ) τοῦ μηνὸς Ἰουλίου.