Λόγος εἰς τὰ ΠΑΘΗ καὶ τὴν ΣΤΑΥΡΩΣΙΝ τοῦ Κυρίου καὶ Θεοῦ καὶ Σωτήρος ἡμῶν ΧΡΙΣΤΟΥ, ἐκ τοῦ «Νέου Θησαυροῦ» Γεωργίου Σουγδουρῆ.

Τί ἐννοοῦσεν ὁ Κύριος εἰπών· «Τετέλεσται;». Ἐξετελέσθη ἡ εὐδοκία τοῦ Πατρός· ἐξεπληρώθησαν αἱ Προφητεῖαι· ἐτελειώθη ἡ τοῦ Σταυροῦ οἰκονομία μου· ἔλαβε τέλος τὸ θέλημα τῶν ἀρχιερέων καὶ γραμματέων. Διατὶ δὲ πρῶτον ἔκλινε τὴν κεφαλὴν Αὐτοῦ καὶ τότε παρέδωκε τὸ πνεῦμα; Διὰ νὰ δείξῃ, ὅτι δὲν ἀποθνῄσκει χωρὶς τὴν θέλησίν του, ὅπως οἱ ἄλλοι ἄνθρωποι. Διότι οἱ μὲν ἄλλοι ἄνθρωποι πρῶτον ἀποθνῄσκουσι καὶ τότε κλίνουσι τὴν κεφαλήν, ὁ δὲ Χριστός, ἐπειδὴ ἑκουσίως ἀπέθνῃσκε, πρῶτον ἔκλινε τὴν κεφαλὴν καὶ μετὰ ἀπέθανε. Συμπληρώνει δὲ καὶ ὁ θεῖος Λουκᾶς τὴν τελευταίαν φράσιν τοῦ Κυρίου, λέγων.

«Καὶ φωνήσας, φωνῇ μεγάλῃ ὁ Ἰησοῦς εἶπε· Πάτερ, εἰς χεῖράς σου παρατίθεμαι τὸ πνεῦμα μου. Καὶ ταῦτα εἰπὼν ἐξέπνευσεν» (Λουκ. κγ’ 46).

Διατί ὁ Κύριος, ὅταν ἔμελλε νὰ ἀποθάνῃ, ἐβόησε μεγαλοφώνως; Διὰ νὰ δείξη, ὅτι μετ’ ἐξουσίας ἀφήνει τὴν ψυχήν. Διατί δὲ εἶπεν, ὅτι εἰς χεῖρας τοῦ Πατρὸς παρατίθεμαι ταύτην; Ἐπειδὴ πρὸ τοῦ Σταυροῦ εἶπεν πρὸς τοὺς Ἰουδαίους· «Ἐγὼ τίθημι τὴν ψυχήν μου, ἵνα πάλιν λάβω αὐτήν» (Ἰωάν. ι’ 17). Ταύτην τὴν φωνὴν προλέγων ὁ Προφήτης Δαβίδ, εἶπεν ἐν τῷ τριακοστῷ Ψαλμῷ· «Εἰς χεῖράς σου παραθήσομαι τὸ πνεῦμά μου» (Ψαλμ. λ’ 6).

«Καὶ ἰδού, τὸ καταπέτασμα τοῦ ναοῦ ἐσχίσθη εἰς δύο ἀπὸ ἄνωθεν ἕως κάτω· ἡ γῆ ἐσείσθη καὶ αἱ πέτραι ἐσχίσθησαν· καὶ τὰ μνημεῖα ἠνεῴχθησαν, καὶ πολλὰ σώματα τῶν κεκοιμημένων Ἁγίων ἠγέρθη» (Ματθ. κζ’ 51-52).

Ἴδετε πόσα, φοβερὰ σημεῖα διηγεῖται ὁ Εὐαγγελιστής, ὅτι ἔγιναν, ἀφ’ ἧς στιγμῆς ἐξέπνευσεν ὁ Χριστός; Πρῶτον, ὅτι τὸ καταπέτασμα τοῦ Ναοῦ ἐσχίσθη· δεύτερον, ὅτι ἡ γῆ ἐσείσθη· τρίτον, ὅτι αἱ πέτραι ἐσχίσθησαν· τέταρτον, ὅτι τὰ μνημεῖα ἠνεῴχθησαν· καὶ πέμπτον, ὅτι ὄχι μόνον ἁπλῶς ἠνεῴχθησαν οἱ τάφοι, ἀλλὰ καὶ πολλὰ σώματα τῶν κεκοιμημένων Ἁγίων ἠγέρθησαν. Καὶ ὡς πρὸς τὸ πρῶτον, ἴσως θέλει ἐρωτήσει τις, τί ἦτο ἐκεῖνο τὸ καταπέτασμα, ὅπερ λέγει ὁ Εὐαγγελιστής, ὅτι ἐσχίσθη εἰς δύο, ἀπὸ ἄνωθεν ἕως κάτω; Καὶ λέγομεν εἰς αὐτό, ὅτι ὁ Ναὸς τοῦ Σολομῶντος, περὶ τοῦ ὁποίου λέγει καὶ ὁ Ἀπόστολος Παῦλος εἰς τὸ ἔνατον κεφάλαιον τῆς πρὸς Ἑβραίους Ἐπιστολῆς, εἰς δύο μέρη ἦτο κεχωρισμένος· καὶ εἰς μὲν τὸ ἓν μέρος, τὸ ὁποῖον ὠνομάζετο Ἅγια, ἐστέκοντο οἱ ἱερεῖς καὶ ὁ κοινὸς λαὸς ὅλον τὸν χρόνον·


Ὑποσημειώσεις

[1] Θευδᾶς· ἡγέτης Ἰουδαϊκῆς ἐπαναστατικῆς κινήσεως συνισταμένης ἐκ τετρακοσίων ἀνδρῶν, ἥτις ἐθεώρει τοῦτον ὡς Μεσσίαν. Ὁ Θευδᾶς ἐξετελέσθη ὡς στασιαστὴς ὑπὸ τῶν Ρωμαίων, χρόνον τινὰ ἐνωρίτερον τοῦ Χριστοῦ. Τοῦτον ἀναφέρει ὁ θεῖος Λουκᾶς ἐν ταῖς Πράξεσι (εʹ 36).
[2] Ἡ νῆσος Ποντία ἰταλιστὶ ὀνομάζεται Πόντζια.
[3] Κατὰ τὸν ἀείμνηστον Ἰωὴλ Γιαννακόπουλον («Ἡ Παλαιὰ Διαθήκη», τόμ. Αʹ σελ. 31), μονὰς τῶν ἑβραϊκῶν ἀργυρῶν νομισμάτων τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης εἶναι τὸ τάλαντον, βάρους 34,5 κιλῶν, ὅπερ ὑποδιαιρεῖται εἰς 60 μνᾶς, βάρους 575 γραμμαρίων ἑκάστη.
[4] Βλέπε ἐν τόμῳ Ιʹ τοῦ ἡμετέρου «Μεγάλου Συναξαριστοῦ τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας».
[5] Σ.τ.Ε. Ἡ ἀπάντησις εἰς τὸ παρὸν ἐρώτημα συνεγράφη ἐξ ἀρχῆς ὑπὸ τῆς ὁμάδος τῶν ἐπιμελητῶν τῆς παρούσης ἐκδόσεως, πρὸς ὀρθοτέραν καὶ ἐπιστημονικῶς πληρεστέραν ἐνημέρωσιν τοῦ φιλομαθοῦς ἀναγνωστικοῦ κοινοῦ.
[6] Περὶ τῆς χρήσης τῶν Ἀραμαϊκῶν ὡς καθομιλουμένην γλῶσσαν, ὑπενθυμίζομεν τὰς ἐν τῇ Καινῇ Διαθήκῃ ἀπαντώσας λέξεις καὶ φράσεις· ρακὰ (Ματθ. εʹ 41), μαμωνᾶς (Ματθ. ϛʹ 24), Γολγοθᾶ (Ματθ. κζʹ 33), Ἠλί, Ἠλί, λαμὰ σαβαχθανὶ (Ματθ. κζʹ 46), ταλιθὰ κούμι (Μάρκ. εʹ 41), ἐφφαθὰ (Μάρκ. ζʹ 34), ἀββᾶ (Μάρκ. ιδʹ 36), Βηθσαϊδὰ (Ἰωάν. εʹ 2), Γαββαθᾶ (Ἰωάν. ιθʹ 13), Ἀκελδαμὰ (Πραξ. αʹ 19), μαρὰν ἀθὰ (Αʹ Κορ. ιϛʹ 22), Ἀρμαγεδὼν (Ἀποκ. ιʹ 16).
[7] Περὶ τοῦ Ἁγίου Μάρτυρος Λογγίνου τοῦ Ἑκατοντάρχου βλέπε ἐν τόμῳ Ιʹ τοῦ ἡμετέρου «Μεγάλου Συναξαριστοῦ τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας», τῇ ιϛʹ (16ῃ) τοῦ μηνὸς Ὀκτωβρίου.
[8] Βλέπε περὶ τῆς Ἁγίας ταύτης ἐν τόμῳ Ζʹ τοῦ ἡμετέρου «Μεγάλου Συναξαριστοῦ τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας», τῇ κβʹ (22ᾳ) τοῦ μηνὸς Ἰουλίου.