Τῇ Ι’ (10ῃ) τοῦ αὐτοῦ μηνὸς μνήμη τῶν Ἁγίων Μαρτύρων ΜΗΝΑ τοῦ Καλλικελάδου, ΕΡΜΟΓΕΝΟΥΣ καὶ ΕΥΓΡΑΦΟΥ.

δίδων εἰς αὐτὸν πολλὰς καὶ θανασίμους πληγάς, τὰς ὁποίας ὑπεδέχετο ὁ ἀριστεὺς ἀφόβως ἱστάμενος καὶ ἐλέγχων τὴν μωρίαν τοῦ βασιλέως· ὕστερον ἔπεσεν εἰς τὴν γῆν ἀπὸ τοὺς πόνους, εὐχαριστῶν τὸν Θεὸν ὅτι τὸν ἠξίωσε πρῶτον ἀπὸ τοὺς ἄλλους νὰ πορευθῇ πρὸς αὐτὸν μὲ πολλὰς πληγάς, διὰ νὰ λάβῃ καὶ πολλὰ στέφανα. Οὕτω λέγων ὁ μακάριος Εὔγραφος ἐξέπνευσεν. Ὁ δὲ τρισάθλιος καὶ ἀνόητος βασιλεύς, ἔχων ἀκόμη τὴν ψυχὴν τετυφλωμένην ἀπὸ τὴν μέθην τοῦ θυμοῦ, ἐκάθισεν εἰς τὸν θρόνον καὶ ἀναλογιζόμενος τὴν ἀταξίαν, εἰς τὴν ὁποίαν τὸν ἐξώθησεν ἡ μανία του καὶ τὸν ἔκαμε νὰ ὑβρίσῃ τὸ ἀξίωμα τῆς βασιλείας, νὰ φονεύσῃ δηλαδὴ ἄνθρωπον ὡς νὰ ἦτο δήμιος, ἐπροφασίσθη πρὸς τὸν λαὸν ὅτι τὸ ἔκαμε διὰ τὴν ἀναισχυντίαν τοῦ Εὐγράφου.

Ἀφοῦ συνῆλθεν ἀπὸ τὴν κατάπληξιν ὁ βασιλεύς, εἶπε πρὸς τὸν λαόν· «Σᾶς διαβεβαιῶ εἰς τὴν δύναμιν τῶν μεγάλων θεῶν, ὅτι πολλὰ παράδοξα πράγματα ἀνέμενον νὰ ἴδω, ἀλλὰ δὲν ἐπίστευα ποτὲ ὅτι θὰ εὑρεθῶσι τοιοῦτοι μάντεις καὶ γόητες· πλὴν μὴ νομίζετε τοῦτο πρωτοφανὲς καὶ πρωτάκουστον, διότι μὲ τὴν μαντείαν ἐπλάνησαν καὶ πλανοῦν τοὺς ἁπλουστέρους καὶ τοὺς πείθουν νὰ ὑφίστανται κακὸν θάνατον οἱ δυστυχεῖς, διὰ τὴν ἀγάπην τοῦ Ἐσταυρωμένου». Στραφεὶς κατόπιν πρὸς τοὺς Μάρτυρας, εἶπε πρὸς αὐτούς· «Ἐγὼ θὰ ἐλέγξω ταχέως μὲ τρόπον ἀκριβέστερον τὴν ἀπάτην, διὰ νὰ γνωρίσουν ὅλοι ὅτι ἡ ψευδὴς αὐτὴ ἀνάπλασις τῶν μελῶν σας εἶναι φαντασία καὶ ἀπάτη τῶν ὀφθαλμῶν καὶ μαγεία σαφεστάτη». Οἱ δὲ Ἅγιοι ἀπεκρίθησαν· «Ἀνάρμοστα ὡμίλησες, ὦ βασιλεῦ, ἐπειδὴ ἡ διάνοιά σου παραλογίζεται, ἡ ψυχή σου ἐτυφλώθη, ἡ καρδία σου εἶναι πεπωρωμένη καὶ διεστραμμένη· διὰ τοῦτο ἡ ἀλήθεια τοῦ παραδόξου θαύματος σοῦ φαίνεται ἀπάτη καὶ γοητεία. Δὲν εἶσαι τυφλὸς προφανῶς διὰ νὰ μὴ πιστεύῃς ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα βλέπεις μὲ τοὺς ὀφθαλμούς σου, καὶ τὰ ὁποῖα εἶναι λαμπρότερα τοῦ φωτὸς καὶ τῆς ἡμέρας. Ἐὰν ἔχῃς ἀκόμη ἀμφιβολίαν δι᾽ ὅσα βλέπεις, ἐλθὲ καὶ ἐρεύνησε καλλίτερα τὴν ἀλήθειαν· ἐὰν δὲ νομίζῃς ὅτι μὲ ἀπειλὰς καὶ ὑποσχέσεις θὰ δυνηθῇς νὰ μᾶς μεταστρέψῃς, πλανᾶσαι, διότι καὶ τὴν βασιλείαν σου, ἐὰν μᾶς προσφέρῃς, τὴν ὁποίαν σεῖς οἱ φιλόκοσμοι ἔχετε διὰ πρᾶγμα μέγα καὶ πολὺ καὶ μακαριώτατον, οὐδὲν θέλεις ἐπιτύχει, μάλιστα εὐκολώτερον εἶναι νὰ ἀφήσῃς σὺ τὴν πλάνην καὶ νὰ πιστεύσῃς εἰς τὸν Χριστόν, παρὰ ἡμεῖς νὰ ἔλθωμεν εἰς τὸ ψεῦδος. Ἀποφάσισον λοιπὸν πᾶν ὅ,τι ἐπιθυμεῖς ἐναντίον μας, ἀλλὰ γνώριζε πῶς, ὅ,τι καὶ ἂν κάμῃς, ματαίως βασανίζεσαι».


Ὑποσημειώσεις

[1] Ἐν ἄλλοις γράφεται Μαξιμιανοῦ, ἡ διαφορὰ ὅμως αὕτη ἐξηγεῖται ἐκ τοῦ γεγονότος ὅτι κατὰ τὴν αὐτὴν ἐποχὴν ἐβασίλευε καὶ ὁ Μαξιμιανὸς καὶ ἄλλοι τινὲς ὡς ἐν συνεχείᾳ ἀναφέρομεν.

[2] Περὶ τῶν τότε βασιλευσάντων βλέπε λεπτομερέστερον ἐν τῷ βίῳ τοῦ Ἁγίου Κωνσταντίνου, ἐν τόμῳ Εʹ τοῦ ἡμετέρου «Μεγάλου Συναξαριστοῦ τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας», τῇ καʹ (21ῃ) τοῦ μηνὸς Μαΐου.

[3] Ἕδρα τοῦ Μαξιμίνου ὑπῆρχε τότε ἡ Ἀντιόχεια, ἐνῷ τοῦ Γαλερίου Μαξιμιανοῦ ἦτο ἡ Θεσσαλονίκη, ὡς ἀνωτέρω ἀναφέρομεν.

[4] Ἐτελεύτησε δὲ ὁ Μαξιμῖνος, ἐκεῖ εἰς τὴν Ταρσὸν τῆς Κιλικίας, μετὰ τὴν ἧτταν του ἀπὸ τὸν Λικίνιον κατὰ τὴν ἐν Περίνθῳ τῆς Θρᾴκης μάχην τοῦ ἔτους 313, δικαίαν λαβὼν ἀνταμοιβὴν τῆς κακίας του. Βλέπε σχετικῶς καὶ ἐν τόμῳ Εʹ τοῦ ἡμετέρου «Μεγάλου Συναξαριστοῦ τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας», ἐν τῷ βίῳ τῶν Ἁγίων Κωνσταντίνου καὶ Ἑλένης, τῇ καʹ (21ῃ) τοῦ μηνὸς Μαΐου.

[5] Τὰ ἅγια ταῦτα Λείψανα εὑρέθησαν εἰς τὴν θέσιν αὐτὴν μετὰ παρέλευσιν τετρακοσίων ἐτῶν. (Βλέπε τὰ περὶ τῆς εὑρέσεως ταύτης εἰς τὴν ιζʹ (17ην) Φεβρουαρίου, ὅτε ἑορτάζεται ἡ μνήμη αὐτῆς, ἐν τόμῳ Βʹ τοῦ ἡμετέρου «Μεγάλου Συναξαριστοῦ τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας»).