Τὰ ἐν τῇ Φλωρεντινῇ ψευδοσυνόδῳ κατὰ Λατίνων ὑπερφυᾶ κατορθώματα τοῦ ἐν Ἁγίοις Πατρὸς ἡμῶν ΜΑΡΚΟΥ Ἀρχιεπισκόπου Ἐφέσου τοῦ Εὐγενικοῦ.

Διὰ τούτων καὶ ἄλλων ἐπιχειρημάτων ἀνέτρεψεν ὁ Ἅγιος τὰς κατ’ αὐτοῦ κατηγορίας τῶν παπικῶν, δι’ ὃ καὶ ἀφέθη ἀδίκαστος νὰ ἐπιστρέψῃ εἰς τὰ ἴδια.

Μετὰ ταῦτα ὁ Πάπας ἀπῄτησεν ἀπὸ τὸν αὐτοκράτορα νὰ ἐκλέξωσιν ἐν Φλωρεντίᾳ Πατριάρχην, ἐπρότεινε μάλιστα κάποιον Λαβῖνον, ὅστις ἔφερε τὸ ψιλὸν ὄνομα τοῦ Πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως. Ἀλλ’ ὁ αὐτοκράτωρ, κατὰ συμβουλὴν τοῦ σατανικοῦ Πρωτοσυγκέλλου Γρηγορίου, φυγαδεύσας τοὺς περισσοτέρους Ἀρχιερεῖς εἰς Βενετίαν, ἀπήντησεν ὅτι δὲν δύναται νὰ προβῇ εἰς ἐκλογὴν Πατριάρχου μὴ παρόντων πάντων τῶν Ἀρχιερέων.

 

Ἡ εἰς Κωνσταντινούπολιν ἐπιστροφή. Σφοδρὰ ἀναταραχὴ τῆς Ἐκκλησίας.

Ὁ αὐτοκράτωρ, λαβὼν παρὰ τοῦ Πάπα τὸ ὀφειλόμενον σιτηρέσιον καὶ ἀναχωρήσας ἐκ Φλωρεντίας, ἔφθασεν εἰς Βενετίαν τὴν 6ην Σεπτεμβρίου 1439, ἔχων μετ’ αὐτοῦ τὸν Ἅγιον Μάρκον, ἵνα φυλάξῃ αὐτὸν ἀπὸ κάθε ἐπιβουλήν, ἐπιβιβάσας δὲ εἰς τὸ ἰδικόν του πλοῖον ἐπανήγαγεν ἀσφαλῆ εἰς Κωνσταντινούπολιν.

Ἐκ Βενετίας ἐπιβιβασθέντες βενετικῶν πλοίων, καὶ χωρὶς νὰ λάβωσιν ὅσα ὑπεσχέθη εἰς αὐτοὺς ὁ Πάπας, ἀνεχώρησαν τὴν 19ην Ὀκτωβρίου 1439 καὶ μετὰ πολλοὺς κινδύνους ἐπανῆλθον εἰς Κωνσταντινούπολιν τὴν 1ην Φεβρουαρίου 1440, πλὴν τοῦ ἀποθανόντος εἰς Φλωρεντίαν Πατριάρχου, τοῦ θανόντος εἰς Φερράραν Μητροπολίτου Σάρδεων καὶ τῶν Μητροπολιτῶν Ρωσίας Ἰσιδώρου καὶ Νικαίας Βησσαρίωνος, οἵτινες ἔγιναν Καρδινάλιοι τοῦ Πάπα.

Ὁ λαὸς τῆς Κωνσταντινουπόλεως, μαθὼν τοὺς ἀγῶνας τοῦ Ἁγίου Μάρκου, ἔσπευσεν εἰς προϋπάντησιν αὐτοῦ μᾶλλον ἢ τοῦ αὐτοκράτορος, πολλοὶ δὲ ὠνόμαζον τοῦτον στῦλον τῆς Ἐκκλησίας, ἄλλοι Ἀθανάσιον, ἄλλοι Κύριλλον, ἄλλοι νέον Ἰωάννην τὸν Θεολόγον. Ὁ αὐτοκράτωρ, μαθὼν τὸν θάνατον τῆς συζύγου του καὶ τοῦ ἀδελφοῦ του Δημητρίου, κατελήφθη ὑπὸ μεγάλης λύπης. Οἱ δὲ Ἀρχιερεῖς ἐρωτώμενοι περὶ τῶν γενομένων ὡμολόγουν ὅτι ἐπώλησαν τὴν Πίστιν των καὶ ἐκάλουν τοὺς ἐρωτῶντας νὰ κόψουν τὴν δεξιάν των τὴν ὑπογράψασαν τὸν ὅρον καὶ νὰ ἐκριζώσουν τὴν γλῶσσαν των τὴν τοιαῦτα ὁμολογήσασαν.


Ὑποσημειώσεις

[1] Περὶ τῆς Ἁγίας ταύτης Συνόδου καὶ τῶν προοιμίων τοῦ σχίσματος γενικώτερον βλέπε ἐν τῷ Βίῳ τοῦ Ἁγίου Φωτίου Πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως, τῇ ϛ’ (6ῃ) τοῦ μηνὸς Φεβρουαρίου, ἐν τόμῳ Β’ τοῦ ἡμετέρου «Μεγάλου Συναξαριστοῦ τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας».

[2] Βλέπε περὶ τῶν γεγονότων τούτων εἰς τὸν Βίον τοῦ Ἁγίου Κλήμεντος ἐπισκόπου Ἀχρίδος, τῇ κβ’ (22ᾳ) τοῦ μηνὸς Νοεμβρίου, ἐν τόμῳ ΙΑ’ τοῦ ἡμετέρου «Μεγάλου Συναξαριστοῦ τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας».

[3] Δοσιθέου Ἱεροσολύμων, Τόμος Ἀγάπης, εἰς τὰ Προλεγόμενα, σελ. η’.

[4] Νεκτάριος Ἱεροσολύμων, σελ. 55.

[5] Ἀρχιμ. Ἀνδρόνικος Κ. Δημητρακόπουλος, σελ. 109, ἔκδοσις Λειψίας.

[6] Δωδεκάβιβλος Δοσιθέου, σελ. 903.

[7] Λίβελλος σημαίνει ὑπόμνημα, ἔγγραφον εἰς τὸ ὁποῖον ἀναπτύσσονται αἱ ἀπόψεις διὰ κάποιον σπουδαῖον ζήτημα.

[8] Τρεῖς ἀπαντήσεις τοῦ Ἁγίου Μάρκου πρὸς τοὺς παρὰ Λατίνων εἰρημένους λόγους περὶ τοῦ καθαρτηρίου πυρὸς ἀπόκεινται ἐν τῇ βιβλιοθήκῃ τῆς Μόσχας ὑπ’ ἀριθ. 268 καὶ 394. Αἱ δύο τῶν ἀπαντήσεων τούτων εὑρίσκονται καὶ ἐν τῇ Βιβιοθήκῃ τῶν Παρισίων, αἵτινες ἐσφαλμένως ἐπιγράφονται εἰς τὸ ὄνομα Γεωργίου τοῦ Σχολαρίου (Συρόπ. σελ. 135).

[9] Διηγεῖται τοῦτο καὶ ὁ μέγας Ἐκκλησιάρχης Σίλβεστρος ὁ Συρόπουλος, λέγων ὅτι οἱ Ἀνατολικοὶ ἀκούσαντες τοῦτο ἐγέλασαν μεγάλως, ὅθεν παντελῶς δὲν ἀνέφερον αὐτὸ πλέον οἱ Λατῖνοι, εἰς καμμίαν διάλεξιν.

[10] Εἰς ταύτην τὴν ὁμολογίαν πρόσεχε καλῶς, ἀναγνῶστα, διότι εἶναι ἀκριβεστάτη καὶ ἀρκεῖ ἀντὶ πάντων κατὰ τῶν κακοδόξων παπιστῶν.

[11] Βλέπε ὑποσημείωσιν σελ. 597.

[12] Συρόπουλος, σελ. 211.

[13] Καβάσιλας Νεῖλος, Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης ἀκμάσας περὶ τὸ 1360. Εἶναι ἐπίσημος διὰ τὸν πόλεμον κατὰ τῶν Λατίνων, συγγράψας τὸ περὶ «Ἀρχῆς τοῦ Πάπα» σύγγραμμα, εἰς τὸ ὁποῖον ἔγραψε περὶ τῆς διαιρέσεως τῶν δύο Ἐκκλησιῶν, περὶ καθαρτηρίου πυρὸς καὶ περὶ ἐκπορεύσεως τοῦ Ἁγίου Πνεύματος.

[14] Συρόπουλος, σελ. 343.

[15] Συρόπουλ. σελ. 304.

[16] Νεκτάριος Ἱεροσολύμων, σελ. 236 καὶ 237.

[17] Δοσίθεος Ἱεροσολύμων, Τόμος Ἀγάπης, σελ. 581.

[18] Κόθορνος· ὑπόδημα ἐφαρμοζόμενον εἰς ἀμφοτέρους τοὺς πόδας· ἀκολούθως ἄνθρωπος διπρόσωπος καὶ εὐμετάβολος.

[19] Ἡ ἔκθεσις αὕτη τῆς πίστεως εὑρέθη μεταγενεστέρως ἐν Κωνσταντινουπόλει σεσαθρωμένη καὶ μόλις ἀναγνωσθεῖσα, ἥτις μετεγράφη παρὰ τοῦ μακαριωτάτου Πατριάρχου Ἱεροσολύμων κυρίου Νεκταρίου ἐν τῷ Συνταγματίῳ αὑτοῦ, σελ. 231.