Τῇ Α’ (1ῃ) τοῦ μηνὸς ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ μνήμη τοῦ Ἁγίου Μάρτυρος ΤΡΥΦΩΝΟΣ καὶ Προεόρτια τῆς ΥΠΑΠΑΝΤΗΣ.

ὅστις δὲν σέβεται τοὺς θεούς, νὰ λαμβάνῃ βίαιον θάνατον· λοιπὸν ὑπάκουσόν μου· ἄφες τὴν πλάνην αὐτήν, νὰ μὴ λάβῃς πῦρ καὶ πληγὰς καὶ ἄλλα φρικτὰ κολαστήρια». Λέγει ὁ Ἅγιος· «Εἴθε νὰ μὲ ἠξίωνεν ὁ Δεσπότης μου Χριστός, ὁ ἀληθὴς καὶ μόνος Θεός, νὰ βασανισθῶ διὰ τὴν ἀγάπην του, νὰ λάβω ἐπώδυνον θάνατον». Λέγει πάλιν ὁ ἔπαρχος· «Παρακαλῶ σε, Τρύφων, θυσίασον εἰς τοὺς θεούς, διότι βλέπω πῶς εἶσαι εἰς τὴν φρόνησιν τέλειος καὶ δὲν θέλω νὰ ἀποθάνῃς ἀσκόπως καὶ ματαίως». Τοῦ λέγει ὁ Ἅγιος· «Τότε μᾶλλον θὰ εἶμαι τέλειος, ἐὰν φυλάξω τὴν ὁμολογίαν τελείαν πρὸς τὸν Δεσπότην μου Χριστόν, νὰ γίνω πρὸς αὐτὸν θυσία ἄμωμος, καθὼς ἔπαθε καὶ Αὐτὸς δι’ ἐμέ».

Εἰς τὰς ἀπειλὰς ταύτας τοῦ ἐπάρχου, ὅτι θὰ τὸν βάλῃ εἰς πῦρ καὶ ἕτερα κολαστήρια, ἀπήντησεν ὁ Ἅγιος· «Σὺ με φοβερίζεις μὲ πῦρ, τὸ ὁποῖον σβύνεται γρήγορα καὶ τάχιστα ἀφανίζεται, ἐγὼ ὅμως σοῦ προαναγγέλλω τὸ πῦρ ἐκεῖνο τὸ ἄσβεστον τῆς αἰωνίου κολάσεως, εἰς τὸ ὁποῖον θέλεις κατακριθῆ νὰ καίεσαι ἀτελεύτητα καὶ νὰ ὀδύρεται ἀνωφέλευτα, ἐπειδὴ ἀφῆκες τὸν ἀληθῆ Θεὸν καὶ προσκυνεῖς ἀναίσθητα ξόανα. Μὴ χάνῃς λοιπὸν τὸν καιρόν σου ἀσκόπως μὲ ἀπειλὰς πυρὸς καὶ ἑτέρων προσκαίρων κολαστηρίων, διότι οἱ δοῦλοι τοῦ Θεοῦ δὲν φοβοῦνται ποσῶς τοῦτο τὸ πῦρ, ἀλλὰ ἐκεῖνο τὸ ἄσβεστον καὶ αἰώνιον. Πρᾶξε λοιπὸν ὅπως ὁρίζεις, διότι ἐγὼ δὲν ἀρνοῦμαι τὸν ἀληθῆ Θεόν, ἄν μοῦ δώσῃς καὶ μύρια κολαστήρια». Τότε προστάσσει ὁ τύραννος νὰ κρεμάσωσι τὸν Ἅγιον εἰς τὸ ξύλον, νὰ τὸν σπαθίζουσιν. Ἐκεῖνος δὲ ἐξεδύθη εὐθὺς μόνος, διὰ νὰ δείξῃ τῆς ψυχῆς τὸ πρόθυμον· ἐκαρτέρει δὲ σπαθιζόμενος ὥρας τρεῖς, ὡσὰν νὰ ἔπασχεν ἄλλος, χωρὶς νὰ ἐκβάλῃ οὐδεμίαν φωνήν, ὁ δὲ ἔπαρχος ἔλεγε· «Μετανόησον, Τρύφων, ἀπὸ ταύτην τὴν ὑπερηφάνειάν σου· προσκύνησον τοὺς θεούς, διότι ἐκεῖνος ὅστις ἐναντιοῦται εἰς τὰ βασιλικὰ προστάγματα λαμβάνει θάνατον ἐπώδυνον». Ὁ δὲ Ἅγιος ἀπεκρίθη· «Ὅστις δὲν φυλάξῃ τὸ σωτήριον τοῦ Θεοῦ θέλημα, μέλλει νὰ κατακριθῇ εἰς θάνατον ἀθάνατον, διότι αὐτὸς εἶναι μόνος, Βασιλεὺς οὐράνιος καὶ ὅστις τὸν ἀρνηθῇ, ζημιοῦται ζωὴν αἰώνιον». Λέγει ὁ ἔπαρχος· «Ἄλλος δὲν εἶναι οὐράνιος, εἰμὴ ὁ μέγας Ζεύς, ὁ υἱὸς τοῦ Κρόνου καὶ τῆς Ρέας· οὗτος εἶναι πατὴρ τῶν ἀνθρώπων καὶ τῶν ἄλλων θεῶν καὶ ὅστις ἀπειθήσῃ εἰς αὐτὸν εἶναι ἀδύνατον νὰ ζήσῃ· λοιπὸν καὶ σὺ ὑποτάξου εἰς αὐτόν, διὰ νὰ ἀξιωθῇς νὰ ἔχῃς ζωὴν γλυκυτάτην πάντοτε».


Ὑποσημειώσεις

[1] Τὸν Ἑλληνικὸν Βίον τοῦ Ἁγίου Μάρτυρος Τρύφωνος συνέγραψεν ὁ Μεταφραστὴς Συμεών, οὗ ἡ ἀρχή· «Τοῦ Κυρίου καὶ Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ». Οὗτος σῴζεται ἐν τῇ Μονῇ τῶν Ἰβήρων καὶ ἐν ἄλλαις. Τοῦτον μετενεγκὼν εἰς τὴν ἁπλῆν Ἑλληνικὴν Ἀγάπιος ὁ Κρὴς ἐξέδωκε τύποις εἰς τὸν «Νέον Παράδεισον», ἐξ οὗ παραληφθεὶς παρατίθεται ἐνταῦθα διεσκευασμένος κατὰ τὴν φράσιν. Ἐν δὲ τῇ Μεγίστῃ Λαύρᾳ σῴζεται καὶ ἕτερος, οὗ ἡ ἀρχή· «Ὁ Βίος τοῦ Ἁγίου Μάρτυρος Τρύφωνος». Συμπλήρωσιν τῆς Ἀκολουθίας αὐτοῦ μετὰ νέου Κανόνος ἐφιλοπόνησεν ὁ Ὅσιος Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης, ὅστις συνέθεσε καὶ Ἐγκώμιον εἰς αὐτὸν καὶ Παρακλητικὸν Κανόνα, εἰς τὴν Ἁγίαν αὐτοῦ Κάραν καὶ εὐχὴν ἱκετήριον, ἥτις λέγεται ὅταν συμβῇ βλάβη εἰς τοὺς ἀγροὺς καὶ τοὺς κήπους ὑπὸ ἀκρίδων καὶ ἑρπετῶν· ὅλα δὲ ταῦτα εὑρίσκονται ἐν τῷ Κοινοβίῳ τοῦ Ξενοφῶντος. Συμπλήρωσιν τῆς Ἀκολουθίας αὐτοῦ ἐποίησε καὶ ὁ Πατὴρ Γεράσιμος Μικραγιαννανίτης, ἥτις ἐξεδόθη ὑπὸ Σ. Σχοινᾶ ἐν Βόλῳ τῷ 1957. Περὶ δὲ τῆς Λαμψάκου βλέπε εἰς τὴν (7ην) Φεβρουαρίου, ἐν τῇ ὑποσημειώσει τῆς σελ. 171.

[2] Ὁ Αὔγουστος Καῖσαρ (Ὀκταβιανός, Γάϊος, Ἰούλιος, Νέπως), ἀνεκηρύχθη ἐν ἔτει 27 π.Χ. πρῶτος αὐτοκράτωρ τῆς Ρώμης μετὰ τὴν μακρὰν (509-30 π.Χ.) Δημοκρατίαν αὐτῆς. Ἀπέθανεν ἐν ἔτει 14 μ.Χ. Ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τούτου ἐγεννήθη ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστός.

[3] Εἰς τὴν Ρωμαϊκὴν ἱστορίαν τρεῖς αὐτοκράτορες ἀναφέρονται φέροντες τὸ ὄνομαΓορδιανός. Ἐκ τούτων ὁ Α’ ἀνακηρυχθεὶς αὐτοκράτωρ ἐν ἔτει 238 ὀγδοηκοντούτης τὴν ἡλικίαν, ἐβασίλευσεν ἓξ μόνον ἑβδομάδας. Ὁ Β’, υἱὸς τοῦ προηγουμένου, προσληφθεὶς ὑπὸ τοῦ πατρός του ὡς συνάρχων, ἐφονεύθη μαχόμενος κατὰ τῶν ἀντιπάλων του, πρὸ τῆς Καρχηδόνος, ὅτε καὶ ὁ πατήρ του ἀπηγχονίσθη. Ὁ Γ’, ἔγγονος τοῦ Α’, ἀνεκηρύχθη αὐτοκράτωρ κατὰ τὸ αὐτὸ ἔτος 238 δεκαπενταετὴς τὴν ἡλικίαν, ἐβασίλευσε δὲ μέχρι τοῦ ἔτους 244, ὅτε καὶ ἐδολοφονήθη ὑπὸ Φιλίππου τοῦ Ἄραβος, ὅστις καὶ τὸν διεδέχθη εἰς τὸν θρόνον (244-249). Ὁ ἐνταῦθα ἀναφερόμενος Γορδιανὸς φαίνεται νὰ εἶναι ὁ Α’.

[4] «Οὐαὶ οἱ λέγοντες τὸ πονηρὸν καλὸν καὶ τὸ καλὸν πονηρόν, οἱ τιθέντες τὸ σκότος φῶς, καὶ τὸ φῶς σκότος, οἱ τιθέντες τὸ πικρὸν γλυκύ, καὶ τὸ γλυκὺ πικρόν» (Ἡσ. ε’ 20).

[5] Δορκὰς· κοινῶς ζαρκάδι, τῆς οἰκογενείας τῶν ἐλαφιδῶν, παροιμιώδης διὰ τὴν ταχυποδίαν της, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ καὶ τὸ μοναδικὸν ὅπλον της.