Τῇ Α’ (1ῃ) τοῦ μηνὸς ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ μνήμη τοῦ Ἁγίου Μάρτυρος ΤΡΥΦΩΝΟΣ καὶ Προεόρτια τῆς ΥΠΑΠΑΝΤΗΣ.

Τότε ὁ εἰς σχῆμα κυνὸς φαινόμενος δαίμων, ἄν καὶ εἶναι φιλοψευδὴς ἐκ φύσεως καὶ δὲν θέλει ποτὲ νὰ εἴπῃ τὴν ἀλήθειαν, ὅμως χωρὶς νὰ θέλῃ (ὑπὸ τῆς θείας δυνάμεως βιαζόμενος) ὡμολόγησεν, ἔμπροσθεν πάντων, ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἤθελε νὰ κρύπτῃ καὶ νὰ τὰ φυλάττῃ ἀπόρρητα, λέγων· «Ἡμεῖς δὲν ἔχομεν καμμίαν ἐξουσίαν νὰ τυραννῶμεν τοὺς Χριστιανούς, οἱ ὁποῖοι πιστεύουσιν εἰς τὸν Παντοκράτορα Θεὸν καὶ τὸν Χριστὸν τὸν Υἱὸν Αὐτοῦ, τὸν ὁποῖον ὁ Πέτρος καὶ ὁ Παῦλος ἐδῶ εἰς τὴν πόλιν ταύτην λαμπρῶς ἐκήρυξαν, μάλιστα βλέποντες τοὺς πιστοὺς αὐτοὺς ἀπὸ μακρὰν φεύγομεν· μόνον δὲ ἐκείνους τοὺς ὁποίους εὑρίσκομεν νὰ ἀγαπῶσι τὰ ἔργα μας, αὐτοὺς ἔχομεν ἐξουσίαν νὰ βασανίζωμεν, δηλαδὴ εἰδωλολάτρας, βλασφήμους, μοιχούς, φονεῖς, φαρμακεῖς καὶ ὑπερηφάνους καὶ ἄλλους ὁμοίους τούτων, οἵτινες χωρίζονται καὶ ἀλλοτριώνονται ἀπὸ τὸν Θεὸν μὲ τοιαῦτα ἀνομήματα, ἔρχονται δὲ πρὸς ἡμᾶς μὲ τὴν ἰδικήν των προαίρεσιν. Ἐκείνους μόνον πειράζομεν, ἐπειδὴ πράττουσιν ὅσα μᾶς ἀρέσκουσι, καταφρονοῦντες τὰ θεῖα προστάγματα. Ταῦτα οἱ περιεστῶτες ἀκούοντες, ἐθαύμασαν καὶ συγχρόνως ἐφοβήθησαν, πολλοὶ δὲ ἀπ’ ἐκείνους ἐπίστευσαν εἰς τὸν Χριστόν, οἱ δὲ πιστοὶ ἐστερεώθησαν εἰς τὴν πίστιν καλλίτερον, ἀκούοντες τὴν ἀληθῆ μαρτυρίαν τοῦ δαίμονος, ὁ ὁποῖος ἐπιτιμηθεὶς ἀπὸ τὸν Ἅγιον ἔγινεν ἄφαντος. Ταῦτα ἰδὼν καὶ ἀκούσας ὁ βασιλεὺς ἐθαύμασε τὸν Τρύφωνα, καὶ τὸν ἐτίμησε περισσῶς ὡς ἔπρεπε καὶ πολλὰς δωρεὰς τοῦ ἐχάρισεν, ἔπειτα προσέταξε τὸν ἔπαρχον Πομπηιανὸν καὶ ἄλλους ἄρχοντας νὰ τὸν συνοδεύσουν ἕως εἰς τὸν τόπον του. Πορευόμενος δὲ ὁ Ἅγιος, διεμοίρασε καθ’ ὁδὸν εἰς τοὺς πτωχοὺς ὅλα τὰ ἀργύρια, τὰ ὁποῖα τοῦ ἐχάρισεν ὁ βασιλεὺς καὶ δὲν ἠθέλησε νὰ κρατήσῃ οὐδόλως δωρεὰν ἀπὸ ἀσεβῆ. Φθάσας δὲ εἰς τὴν οἰκίαν του, ἔκαμνε τὰ πρότερα θεραπεύων τοὺς ἀσθενεῖς καὶ ὁδηγῶν τοὺς πεπλανημένους πρὸς τὴν ἀλήθειαν.

Μετὰ τὸν θάνατον τοῦ Γορδιανοῦ, ἐβασίλευσεν ὁ εὐσεβὴς Φίλιππος, ὀλίγον καιρὸν ὅμως ἔζησεν, διότι πολεμῶν μὲ τοὺς Τρωγλοδύτας τὸν ἐφόνευσαν. Τότε ἔλαβε τὴν βασιλείαν ὁ δυσσεβὴς καὶ ἄδικος Δέκιος, ἄνθρωπος ὠμὸς καὶ ἄσπλαγχνος, εἰς φόνους καὶ αἵματα εὐφραινόμενος, ἔχων πολλὴν ζέσιν εἰς τὰ μιαρὰ εἴδωλα καὶ μῖσος ἄμετρον κατὰ τῶν Χριστιανῶν ὁ ἄχρηστος· ὅθεν δὲν ἐμερίμνα καὶ τόσον νὰ πολεμῇ


Ὑποσημειώσεις

[1] Τὸν Ἑλληνικὸν Βίον τοῦ Ἁγίου Μάρτυρος Τρύφωνος συνέγραψεν ὁ Μεταφραστὴς Συμεών, οὗ ἡ ἀρχή· «Τοῦ Κυρίου καὶ Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ». Οὗτος σῴζεται ἐν τῇ Μονῇ τῶν Ἰβήρων καὶ ἐν ἄλλαις. Τοῦτον μετενεγκὼν εἰς τὴν ἁπλῆν Ἑλληνικὴν Ἀγάπιος ὁ Κρὴς ἐξέδωκε τύποις εἰς τὸν «Νέον Παράδεισον», ἐξ οὗ παραληφθεὶς παρατίθεται ἐνταῦθα διεσκευασμένος κατὰ τὴν φράσιν. Ἐν δὲ τῇ Μεγίστῃ Λαύρᾳ σῴζεται καὶ ἕτερος, οὗ ἡ ἀρχή· «Ὁ Βίος τοῦ Ἁγίου Μάρτυρος Τρύφωνος». Συμπλήρωσιν τῆς Ἀκολουθίας αὐτοῦ μετὰ νέου Κανόνος ἐφιλοπόνησεν ὁ Ὅσιος Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης, ὅστις συνέθεσε καὶ Ἐγκώμιον εἰς αὐτὸν καὶ Παρακλητικὸν Κανόνα, εἰς τὴν Ἁγίαν αὐτοῦ Κάραν καὶ εὐχὴν ἱκετήριον, ἥτις λέγεται ὅταν συμβῇ βλάβη εἰς τοὺς ἀγροὺς καὶ τοὺς κήπους ὑπὸ ἀκρίδων καὶ ἑρπετῶν· ὅλα δὲ ταῦτα εὑρίσκονται ἐν τῷ Κοινοβίῳ τοῦ Ξενοφῶντος. Συμπλήρωσιν τῆς Ἀκολουθίας αὐτοῦ ἐποίησε καὶ ὁ Πατὴρ Γεράσιμος Μικραγιαννανίτης, ἥτις ἐξεδόθη ὑπὸ Σ. Σχοινᾶ ἐν Βόλῳ τῷ 1957. Περὶ δὲ τῆς Λαμψάκου βλέπε εἰς τὴν (7ην) Φεβρουαρίου, ἐν τῇ ὑποσημειώσει τῆς σελ. 171.

[2] Ὁ Αὔγουστος Καῖσαρ (Ὀκταβιανός, Γάϊος, Ἰούλιος, Νέπως), ἀνεκηρύχθη ἐν ἔτει 27 π.Χ. πρῶτος αὐτοκράτωρ τῆς Ρώμης μετὰ τὴν μακρὰν (509-30 π.Χ.) Δημοκρατίαν αὐτῆς. Ἀπέθανεν ἐν ἔτει 14 μ.Χ. Ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τούτου ἐγεννήθη ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστός.

[3] Εἰς τὴν Ρωμαϊκὴν ἱστορίαν τρεῖς αὐτοκράτορες ἀναφέρονται φέροντες τὸ ὄνομαΓορδιανός. Ἐκ τούτων ὁ Α’ ἀνακηρυχθεὶς αὐτοκράτωρ ἐν ἔτει 238 ὀγδοηκοντούτης τὴν ἡλικίαν, ἐβασίλευσεν ἓξ μόνον ἑβδομάδας. Ὁ Β’, υἱὸς τοῦ προηγουμένου, προσληφθεὶς ὑπὸ τοῦ πατρός του ὡς συνάρχων, ἐφονεύθη μαχόμενος κατὰ τῶν ἀντιπάλων του, πρὸ τῆς Καρχηδόνος, ὅτε καὶ ὁ πατήρ του ἀπηγχονίσθη. Ὁ Γ’, ἔγγονος τοῦ Α’, ἀνεκηρύχθη αὐτοκράτωρ κατὰ τὸ αὐτὸ ἔτος 238 δεκαπενταετὴς τὴν ἡλικίαν, ἐβασίλευσε δὲ μέχρι τοῦ ἔτους 244, ὅτε καὶ ἐδολοφονήθη ὑπὸ Φιλίππου τοῦ Ἄραβος, ὅστις καὶ τὸν διεδέχθη εἰς τὸν θρόνον (244-249). Ὁ ἐνταῦθα ἀναφερόμενος Γορδιανὸς φαίνεται νὰ εἶναι ὁ Α’.

[4] «Οὐαὶ οἱ λέγοντες τὸ πονηρὸν καλὸν καὶ τὸ καλὸν πονηρόν, οἱ τιθέντες τὸ σκότος φῶς, καὶ τὸ φῶς σκότος, οἱ τιθέντες τὸ πικρὸν γλυκύ, καὶ τὸ γλυκὺ πικρόν» (Ἡσ. ε’ 20).

[5] Δορκὰς· κοινῶς ζαρκάδι, τῆς οἰκογενείας τῶν ἐλαφιδῶν, παροιμιώδης διὰ τὴν ταχυποδίαν της, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ καὶ τὸ μοναδικὸν ὅπλον της.