Ἁγίου ΜΗΤΡΟΦΑΝΟΥΣ ἐγκώμιον ἐπὶ τῇ καταθέσει τοῦ Ἁγίου Λειψάνου ἐν Κωνσταντινουπόλει.

Ἐμανναδότησεν ὑμᾶς ἐν τῇ ἐρήμῳ καὶ ὑμεῖς πικρίδας ἐπεθυμήσατε φαγεῖν· ἐνέπλησεν ὑμᾶς ὀρτυγομήτρας, καὶ ὑμεῖς χολὴν ἐπεθυμήσατε πιεῖν· ὑπομιμνῄσκω ὑμᾶς, ὦ Ἰουδαῖοι, οὐκ ἐγογγύσατε κατὰ Μωσῆ; καὶ παρεπικράνετε τὸ πνεῦμα Ἀαρών; οὐκ ἀπέστητε ἀπὸ Θεοῦ ἀρχηγοῦ, καὶ ἐζητήσατε πάλιν στραφῆναι εἰς Αἴγυπτον; Ἀνελθόντος δὲ τοῦ Μωσέως εἰς τὸ ὄρος τοῦ λαβεῖν τὸν νόμον δακτύλῳ Θεοῦ γεγραμμένον, ὑμεῖς ἐμοσχοποιήσατε ἐν Χωρήβ, καὶ προσεκυνήσατε τῷ γλυπτῷ καὶ ἀνηγάγετε θυσίας τοῖς εἰδώλοις; Τότε ὠργίσθη Κύριος καὶ ἐξωλόθρευσε τὰ ἔθνη καὶ εἰσήγαγεν ὑμᾶς καὶ ἐμίγητε ἐν τοῖς ἔθνεσιν καὶ ἐμάθετε τὰ ἔργα αὐτῶν;

Πῶς σὲ ἐπαινέσω ἢ ἄξια ἐγκώμια δυνήσομαι ἐξειπεῖν τῆς σῆς πολιτείας; οὐ γὰρ δυνήσομαι ἀτενίσαι εἰς τὸν σὸν χαρακτῆρα, Ἅγιε Πρωτομάρτυς Στέφανε· τίνες ἐστὲ ὑμεῖς, ὦ Ἰουδαῖοι; Αἰσχύνομαι γὰρ ἐγώ, ἅμα δὲ καὶ λυποῦμαι ἐπὶ τοῖς πεπραγμένοις κακοῖς οἷς ἐπράξατε, ὦ Ἰουδαῖοι οὐ δύναμαι οὖν ἐγὼ ἀναβλέψαι εἰς τὸ πρόσωπον τοῦ Ἁγίου Πρωτομάρτυρος Στεφάνου, ὃ καὶ προεῖπον· ὁ γὰρ χαρακτὴρ αὐτοῦ βασιλικὸς καὶ τὸ πρόσωπον αὑτοῦ ὡς ἥλιος· ὥσπερ οὖν τῷ προσώπῳ οὐκ ἔστι εἰς τὸ ἀτενίσαι καὶ καταμαθεῖν τὸν χαρακτῆρα τοῦ ἡλίου, οὕτω κἀγὼ οὐ δύναμαι ἐπιδεῖν εἰς τὸ πρόσωπον τοῦ Ἁγίου Στεφάνου· ὅτι γὰρ ἀπεστάλη Στέφανος ὑπὸ τοῦ καθαροῦ ἀμιάντου Χριστοῦ, λάμπων ἐν τῷ κόσμῳ ὡς λαμπρὸν ἀπεικόνισμα τοῦ μεγάλου Θεοῦ, τὸν Βασιλέα ἡμῶν Κωνσταντῖνον ἡ πόλις ἐδόξαζε καὶ χαίρει ἐπὶ τὸ ἅγιον λείψανον τοῦ Πρωτομάρτυρος Στεφάνου. Ὁ δὲ βασιλεὺς Κωνσταντῖνος ἐπίστευσεν εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστόν· ἔστι δὲ ὁ Ἅγιος Στέφανος οὐράνιον δῶρον, καὶ κτῆμα ὀχυρόν, καὶ φῶς θεϊκόν, καὶ ἀνθρώποις ἴασις, καὶ πλεόντων λιμὴν καὶ ἁλιευόντων πενήτων προρρίπτων ἰχθύας· ὁ τοῦ μεγάλου βασιλέως ἐν χώρᾳ αἰτούμενος δοθῆναι παράδεισον.

Στέφανος, ὁ τῶν λίθων καταφρονήσας, καὶ γένος ἐπουρανίων Ἀγγέλων ἀγαπήσας, καὶ ὑπὸ κυμάτων μὴ βυθισθείς· ὁ τοὺς λίθους μὴ φοβηθεὶς καὶ ὑπὸ πυρὸς μὴ καυθείς ὁ ἐν γῇ διατρίβων καὶ ἐν οὐρανοῖς πολίτης ὤν, καὶ πρὸς τὸν Κύριον Ἰησοῦν Χριστὸν παριστάμενος, καὶ μετὰ Ἀγγέλων ἀγαλλόμενος, ἄνοιξον τοὺς ὀφθαλμούς σου καὶ ἴδε ἐπὶ τὴν ἀσθένειαν ἡμῶν, ὅτι πάντες οἱ ὀφθαλμοὶ ἡμῶν εἰς σὲ ἐλπίζουσιν· ἀστὴρ γὰρ ἡλίου φωτεινότερος ὑπάρχεις, λάμπων ἐπὶ γῆς Πρωτομάρτυς Στέφανε· καὶ φύλασσε τοὺς σοὺς δούλους μὴ οὖν ἐάσῃς τὸν κακοσύμβολον διάβολον ἐνοχλῆσαι τινὶ ἀνθρώπῳ ἀλλὰ φεύξεται ἀπ’ αὐτοῦ τῇ δυνάμει τοῦ ἁγίου λειψάνου σου.