Εἰκονογραφικῶς ἡ παράστασις τῶν τριῶν προσώπων τῆς Παναγίας Τριάδος δὲν εἶναι σύνηθες θέμα διὰ τὴν βυζαντινὴν ἁγιογραφίαν. Παρὰ τοῖς βυζαντινοῖς ἡ Ἁγία Τριὰς συμβολίζεται συνήθως διὰ τῆς παραστάσεως τῆς φιλοξενίας τοῦ Ἀβραάμ. Ἐν αὐτῇ εἰκονίζονται τὰ τρία πρόσωπα τῆς Ἁγίας Τριάδος ἐν σχήματι Ἀγγέλων, ὡς ἐνεφανίσθησαν εἰς τὸν Ἀβραὰμ ἐν τῇ δρυΐ τῇ Μαμβρῇ, καθὼς λέγει ἡ Γραφή· «Ὤφθη δὲ, αὐτῷ ὁ Θεὸς πρὸς τῇ δρυῒ τῇ Μαμβρῇ, καθημένου αὐτοῦ ἐπὶ τῆς θύρας τῆς σκηνῆς αὐτοῦ μεσημβρίας. Ἀναβλέψας δὲ τοῖς ὀφθαλμοῖς αὐτοῦ εἶδε, καὶ ἰδοὺ τρεῖς ἄνδρες εἱστήκεισαν ἐπάνω αὐτοῦ...» (Γεν. ιηʹ 12 καὶ ἑπόμ.). Ἐν τῇ περικοπῇ ταύτῃ τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης ὑποτυποῦται ὡς ἄριστα ἡ τριαδικότης τοῦ ἑνὸς Θεοῦ. Ἐνῷ δηλαδὴ περὶ τοῦ ἑνὸς καὶ μόνου ἀληθινοῦ Θεοῦ ὁμιλεῖ ἡ Γραφή· «Ὤφθη δὲ αὐτῷ ὁ Θεός», τρία πρόσωπα βλέπει καὶ φιλοξενεῖ ὁ Ἀβραάμ, ἀλλὰ καὶ πρὸς τὰ τρία αὐτὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα βλέπει, ὡς πρὸς ἓν ἀπευθύνεται πρόσωπον λέγων· «Κύριε, εἰ ἄρα εὗρον χάριν ἐναντίον σου...» (αὐτ. 3) καὶ οὕτω καθ’ ἑξῆς. Ἐν τῇ παραστάσει τῆς φιλοξενίας ταύτης τοῦ Ἀβραὰμ τὰ εἰκονιζόμενα ὡς Ἄγγελοι τρία πρόσωπα τῆς Ἁγίας Τριάδος κάθηνται εἰς τὴν τράπεζαν τῆς φιλοξενίας, παρ’ αὐτὴν δὲ ὑπηρετοῦσιν ὁ Ἀβραὰμ καὶ ἡ Σάρα. Ἡ τῆς ἀπέναντι σελίδος εἰκὼν παρελήφθη ἐκ φορητῆς εἰκόνος ἀποτεθισαυρισμένης ἐν τῷ Βυζαντινῷ μουσείῳ Ἀθηνῶν και εἶναι ἔργον τοῦ ΙΕʹ αἰῶνος. Διὰ τῆς τοιαύτης ὡς συνήθως ἀπεικονίσεως ἀπέδιδον οἱ Βυζαντινοὶ τὰ τρία πρόσωπα τῆς Ἁγίας Τριάδος καθὼς δηλοῖ καὶ ἡ ἐπιγραφὴ ἐπὶ τῆς εἰκόνος· «Η ΦΙΛΟΞΕΝΙΑ ΤΟΥ ΑΒΡΑΑΜ - ΤΗΣ ΖΩΑΡΧΙΚΗC ΤΡΙΑΔΟC ΦΑΝΕΡΩCΙC». Ὁ τύπος ἀπεικονίσεως αὐτῶν, τοῦ μὲν Πατρὸς ὡς παλαιοῦ τῶν ἡμερῶν πρὸς τὰ δεξιὰ τῆς εἰκόνος καθημένου, τοῦ δὲ Υἱοῦ δεξιόθεν τοῦ Πατρὸς καθημένου καὶ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος ἐν εἴδει Περιστερᾶς ἄνωθεν κατερχομένου, εἶναι νεωτέρας ἐμπνεύσεως καὶ δὴ δυτικῆς, εἰσελθοῦσα εἰς τὴν νεωτέραν Παράδοσιν τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας καὶ προσκυνούμενη πλέον ἐξίσου μετὰ τοῦ ἀρχαιοτέρου Βυζαντινοῦ τύπου τῆς Φιλοξενίας τοῦ Ἀβραάμ. Δεῖγμα τοιαύτης ἐξεικονίσεως τῆς Ἁγίας Τριάδος παραθέτομεν ἐν σελίδι 339, ἥτις εἶναι φορητὴ εἰκὼν μεταβυζαντινῆς τέχνης τοῦ ΙϚʹ αἰῶνος, εὐρίσκομένη εἰς τὸ ἐν Ἀθήναις μουσείον Μπενάκη.
ΤΡΙΑΣ ὑπάρχει ἡ Ἁγία ἡ παρ’ ἡμῶν τῶν Ὀρθοδόξων Χριστιανῶν πιστευομένη καὶ λατρευομένη Θεότης, μίαν ἔχουσα τὴν δύναμιν, μίαν τὴν σύνταξιν καὶ μίαν τὴν προσκύνησιν. Ὁμοούσιος καὶ ἀδιαίρετος ἐν τρισὶ προσώποις γνωριζομένη, τοῦ Πατρός, τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Καὶ ἡ μὲν τοῦ Ἀνάρχου Πατρὸς ὑπόστασις ἦτο γνωστὴ εἰς τοὺς ἀνθρώπους ἀπὸ τῆς ἀρχῆς αὐτῶν, διὸ καὶ οἱ Ἑβραῖοι ὡς Πατέρα ἐτίμων καὶ ἐλάτρευον τὸν Θεὸν μὲ νομικὰς θυσίας καὶ ἑορτάς. Ἡ δὲ τοῦ Συνανάρχου Υἱοῦ ὑπόστασις ἐγνωρίσθη μετὰ ταῦτα διὰ τῆς χρονικῆς κατὰ Σάρκα Γεννήσεως τοῦ Κυρίου καὶ Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ κατελθόντος εἰς τὸν κόσμον διὰ τὴν σωτηρίαν ἡμῶν τῶν ἁμαρτωλῶν. Ἡ δὲ τοῦ τρίτου προσώπου τῆς Παναγίας Τριάδος ὑπόστασις, ἤτοι τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιον, ἔμεινε καὶ αὐτὸ ἄγνωστον καὶ ἀφανέρωτον εἰς τὸν κόσμον διὸ καὶ κατὰ τοῦτο ἔλεγε καὶ ὁ Εὐαγγελιστὴς Ἰωάννης· «Οὔπω γὰρ ἦν Πνεῦμα Ἅγιον» (Ἰωάν. ζ’ 39), ὄχι ὅτι ἕως τότε ἀκόμη δὲν ἦτο τοῦτο, ἄπαγε τῆς βλασφημίας· διότι τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιον ἦτο πάντοτε καὶ εἶναι συνάναρχον καὶ συναΐδιον τῷ Πατρὶ καὶ τῷ Υἱῷ· ἀλλ’ «οὔπω γὰρ ἦν Πνεῦμα Ἅγιον», δηλαδὴ ἀκόμη δὲν εἶχε φανερωθῆ κοινῶς εἰς τὸν κόσμον. Ἀκόμη δὲν εἶχον μάθει οἱ ἄνθρωποι, ὅτι εἶναι ἄλλος Παράκλητος, τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιον.
Κατὰ δὲ τὴν ἡμέραν τῆς Ἁγίας Πεντηκοστῆς, συμφώνως πρὸς τὴν ἁγίαν ἐπαγγελίαν τοῦ Σωτῆρος, κατῆλθεν εἰς τοὺς Μαθητὰς τοῦ Χριστοῦ τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιον εἰς σχῆμα πυρίνων γλωσσῶν καὶ ἐκάθισεν ἐπάνω εἰς τὰς κεφαλὰς αὐτῶν. Τότε ὅλοι ἐνεπλήσθησαν ἀπὸ τὴν ἀκένωτον Χάριν καὶ σοφίαν τοῦ Θεοῦ καὶ ἐλάλουν παράδοξα καὶ ἐξαίσια πράγματα καὶ προεφήτευσαν. Ἐπειδὴ λοιπὸν διὰ τούτων ὅλων ἐγνωρίσθη ὅτι εἶναι καὶ ἓν ἄλλο πρόσωπον καὶ μία ἄλλη ὑπόστασις, ἐκτὸς τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ, διὰ τοῦτο οἱ θεῖοι Πατέρες ἐθέσπισαν ὅπως ἐκτὸς τῆς χθεσινῆς ἑορτῆς τῆς Κυριακῆς τῆς Ἁγίας Πεντηκοστῆς ἐπιτελοῦμεν κατὰ τὴν σήμερον, ἡμέραν Δευτέραν, ἑτέραν ξεχωριστὴν ἑορτὴν πρὸς τιμὴν τοῦ νῦν φανερωθέντος Παναγίου καὶ ζωοποιοῦ Πνεύματος, ὡς ὁδηγοῦ καὶ συνεργοῦ καὶ συναιτίου τῆς σωτηρίας μας. Λέγει λοιπὸν ὁ θεῖος Λουκᾶς, ὅτι δεξάμενοι οἱ Ἅγιοι Ἀπόστολοι τὴν Χάριν τοῦ Παναγίου Πνεύματος, ἐλάλουν καὶ ἑτέρας γλώσσας, «καθὼς τὸ Πνεῦμα ἐδίδου αὐτοῖς ἀποφθέγγεσθαι» (Πράξ. β’ 4), καὶ τὸ πλῆθος τὸ ὁποῖον ἦτο παρόν, ἤκουον εἷς ἕκαστος κατὰ τὴν ἰδίαν αὐτοῦ διάλεκτον.