Διήγησις ὠφέλιμος γεωργοῦ τινος ΜΕΤΡΙΟΥ ὀνομαζομένου.

Ἐκεῖνος δὲ ἐκ τοῦ πόνου τῆς καρδίας του δὲν ἠδύνατο νὰ λαλήσῃ, καὶ μόλις καὶ μετὰ βίας τὸν ἔπεισεν ὁ γεωργὸς νὰ εἴπῃ εἰς αὐτόν: ὁποῖον ὄφελος θὰ προέλθῃ, ἀδελφέ μου, ἐὰν σοὶ εἴπω τὸν πόνον μου; Ὁ γεωργὸς ἀπεκρίθη. Εἰπέ, ἴσως δὲ ἐγὼ σὲ ὠφελήσω, ἔστω καὶ μὲ ἁπλοῦν λόγον. Τότε πάλιν ἐκ βάθους στενάξας ἐκεῖνος λέγει πρὸς τὸν γεωργόν. Ἐγώ, ἀδελφέ μου, ἔγινα δόκιμος καὶ ἐπιτήδειος ἔμπορος, ἔχων δὲ χίλια φλωρία, καὶ λαβὼν ἐν πίστει καὶ ἄλλα χρήματα ξένα, ἐπρομηθεύθην πολλὰ ἐμπορεύματά μου, ἔβαλον εἰς ἓν ἀσφαλὲς βαλάντιον χίλια πεντακόσια φλωρία, δέσας δὲ αὐτὸ ἀσφαλῶς μὲ σειράδιον μεταξωτόν, ἀνεχώρησα ἐκ τῆς πανηγύρεως, καὶ ἐλθὼν εἰς τὸν λειμῶνα τοῦτον, ἐδῶ ἀπώλεσα τὸ ρηθὲν χρηματόδεμα. Ὅθεν ἀντὶ τοῦ πολλοῦ πλούτου, ὃν εἶχον, κατήντησα τώρα ὁ δυστυχὴς εἰς ἐσχάτην πτωχείαν· σὺ δέ, ἀδελφέ μου, πένης ἂν καὶ πενιχρὰ ἐνδεδυμένος, τί δύνασαι εἰς τοῦτο νὰ μὲ βοηθήσῃς;

Τότε ὁ γεωργὸς ἐννοήσας ἐκ τῶν λόγων του, ὅτι αὐτὸς εἶναι ἐν ἀληθείᾳ ὁ ἀπολέσας τὸ χρυσίον, ἔλαβε τὸ βαλάντιον ἀπὸ τοῦ ἁμαξίου, καὶ ἔδειξεν αὐτὸ εἰς ἐκεῖνον, λέγων· τοῦτο εἶναι τὸ βαλάντιον, τὸ ὁποῖον ἀπώλεσας; Ὁ δὲ, ἔμπορος βλέπων αὐτὸ αἴφνης, καὶ μάλιστα διδόμενον ὑπὸ τοιούτου πτωχοῦ ἀνθρώπου, ἐκ τῆς ὑπερβολικῆς χαρᾶς του ἔπεσε χαμαὶ καὶ ἔμεινεν ὡς νεκρός. Ὁ δὲ γεωργὸς λαβὼν ὕδωρ ἐκ τῆς ἐκεῖ πηγῆς ἔχυσεν αὐτὸ εἰς τὸ πρόσωπόν του, καὶ μετ’ ὀλίγον λαβὼν αὐτὸν ἐκ τῆς χειρός, τὸν ἀνήγειρε λέγων. Εἰπέ, ἀδελφέ, ἐὰν τὸ βαλάντιον τοῦτο εἶναι τῇ ἀληθείᾳ ἰδικόν σου. Ὁ δὲ ἔμπορος, μὲ τὰ δάκρυα εἰς τοὺς ὀφθαλμούς, ἔπεσεν εἰς τοὺς πόδας τοῦ γεωργοῦ καὶ ἔλεγεν. Ναί, Ἄγγελε τοῦ Θεοῦ, ἰδικόν μου εἶναι, καὶ ὄχι ἄλλο· βλέπω δὲ ὅτι δὲν τὸ ἤνοιξας, ἀλλὰ τὸ διετήρησας καθὼς τὸ εἶχον ἐγὼ ἐσφραγισμένον. Τότε ὁ γεωργὸς τῷ λέγει· ἄνοιξον αὐτὸ ἔμπροσθέν μου, κύριε, καὶ ἐὰν ἔχῃ ὅσα φλωρία λέγεις, πιστεύω ἀναμφιβόλως ὅτι ἀνήκει εἰς σέ. Καθήσαντες δὲ καὶ οἱ δύο ἤνοιξαν αὐτό, καὶ μετρήσαντες ἀκριβῶς τὰ χρήματα εὗρον φλωρία χίλια πεντακόσια. Πολὺ δὲ παρεκίνησεν ὁ ἔμπορος τὸν γεωργὸν νὰ λάβῃ ἐξ αὐτῶν τὰ πεντακόσια, ἀλλὰ δὲν ἠδυνήθη νὰ τὸν καταπείσῃ· ὕστερον δὲ καὶ μὲ ὅρκους φρικτοὺς τὸν ὥρκισε νὰ λάβῃ τοὐλάχιστον ὀλίγα, ἐκεῖνος ὅμως ὁ εὐλογημένος δὲν ἔλαβεν οὔτε ὀβολόν.


Ὑποσημειώσεις

[1] Τοῦτον τὸν εὐλογημένον καὶ χαριτωμένον Μέτριον πρέπει νὰ μιμῶνται καὶ οἱ σημερινοὶ Χριστιανοί, ἵνα καὶ τῆς ἴσης αὐτοῦ εὐτυχίας τύχωσιν. Ὅθεν ὅταν εὑρίσκωσί τι χαμένον, ἂς μὴ τὸ κατακρατῶσι, διότι ὡς κλοπὴ λογίζεται, καὶ μάλιστα ὅταν ἠξεύρωσι τίνος εἰναι τὸ πρᾶγμα ἐκεῖνο· ἀλλὰ ἂς τὸ κηρύττωσι, καὶ ὅταν εὑρεθῇ ὁ κύριος αὐτοῦ ἂς τὸ δίδωσι χωρὶς νὰ ζητῶσι δῶρα (εὑρετικά). Οὕτω γὰρ πρέπει νὰ πράττωσιν οἱ Χριστιανοὶ κατὰ τὸν ιαʹ Κανόνα τοῦ Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Νεοκαισαρείας λέγοντος. «Τοὺς τὴν ἐντολὴν πληροῦντας, ἐκτὸς αἰσχοκερδείας πάσης πληροῦν δεῖ, μήτε μήνυτρα, ἢ εὕρετρα, ἢ ᾧ ὀνόματι ταῦτα καλοῦσιν ἀπαιτοῦντας».