Τῇ Β’ (2ᾳ) τοῦ αὐτοῦ μηνὸς ἡ ἀνακομιδὴ τοῦ λειψάνου τοῦ Ἁγίου Πρωτομάρτυρος καὶ Ἀρχιδιακόνου ΣΤΕΦΑΝΟΥ.

Μετὰ παρέλευσιν δὲ πέντε ἐτῶν ἠσθένησεν ὁ κτίτωρ τοῦ Ναοῦ Ἀλέξανδρος· ὅθεν κατασκευάσας θήκην ἐκ ξύλου περσέας (ροδακινέας) ὁμοίαν μὲ τὴν θήκην, ἥτις περιεῖχε τὸ λείψανον τοῦ Ἁγίου Στεφάνου, ἔθηκεν αὐτὴν πλησίον τῆς θήκης τοῦ ἁγίου λειψάνου, ἀφ’ οὗ δὲ ἀπέθανεν, ἀπετέθη τὸ λείψανόν του εἰς τὴν καινὴν ἐκείνην θήκην.

Μετὰ δὲ ὀκτὼ ἔτη, ὅταν ἐβασίλευεν ὁ Μέγας Κωνσταντῖνος καὶ ἐπατριάρχευεν εἰς τὴν Κωνσταντινούπολιν ὁ θεῖος Μητροφάνης, τότε ἡ γυνὴ τοῦ ἀνωτέρω ἀποθανόντος Ἀλενξάνδρου, Ἰουλιανὴ ὀνόματι, ἐπειδὴ ἠνωχλεῖτο μὲν ὑπὸ πολλῶν νὰ νυμφευθῇ ἐκ δευτέρου διὰ τὸν πλοῦτον καὶ τὸ κάλλος της, αὐτὴ δὲ δὲν ἤθελε, τούτου ἕνεκα ἐσκέφθη νὰ πράξῃ τὸ ἑξῆς, νὰ λάβῃ τὸ σῶμα τοῦ ἀνδρός της καὶ νὰ ὑπάγῃ εἰς τὸν πατέρα της καὶ εἰς τὴν πατρίδα της, τὴν Κωνσταντινούπολιν.

Παρουσιάσθη λοιπὸν εἰς τὸν τότε Πατριάρχην τῆς Ἱερουσαλὴμ Ἅγιον Κύριλλον, καὶ παρεκάλει αὐτὸν νὰ τῆς ἐπιτρέψῃ νὰ λάβῃ τὴν θήκην τὴν περιέχουσαν τὸ λείψανον τοῦ ἀνδρός της· ἀλλ’ ὁ Ἅγιος Κύριλλος δὲν ἐπέτρεπε τοῦτο εἰς αὐτήν. Διὰ τοῦτο ἔγραψεν ἐκείνη εἰς τὸν πατέρα της περὶ ταύτης τῆς ὑποθέσεως, καὶ τῇ συνεργείᾳ αὐτοῦ ἔστειλεν ὁ βασιλεὺς σάκραν, ἤτοι βασιλικὴν προσταγήν, νὰ δύναται νὰ λάβῃ τὸ λείψανον τοῦ ἀνδρός της καὶ νὰ ἀναβῇ εἰς Κωνσταντινούπολιν· ὅθεν μὴ δυνάμενος πλέον ὁ Πατριάρχης νὰ ἐναντιωθῇ, ἐπέτρεψεν εἰς τὴν γυναῖκα νὰ τὸ λάβῃ. Πλανηθεῖσα ὅμως ἡ γυνὴ κατὰ θείαν πρόνοιαν, ἀντὶ τοῦ ἀνδρός της ἔλαβε τὴν ὁμοίαν ἐκείνην θήκην, τὴν περιέχουσαν τὸ τοῦ Ἁγίου Στεφάνου λείψανον· ταύτην δὲ βαλοῦσα ἐπὶ θρόνου, καὶ τὸν θρόνον φορτώσασα εἰς ὄνον, ἤρχισε τὴν ὁδοιπορίαν διὰ Κωνσταντινούπολιν. Καθ’ ὅλην δὲ τὴν νύκτα ἠκούοντο ἐν τῷ ἀέρι, ἕως δέκα σημεῖα τόπου, ὕμνοι ἀγγελικοὶ καὶ δοξολογία θεοπρεπὴς λέγουσα· «Δόξα ἐν ὑψίστοις Θεῷ καὶ ἐπὶ γῆς εἰρήνη, ἐν ἀνθρώποις εὐδοκία», τὰ δὲ μέρη ἐκεῖνα ἐπληρώθησαν εὐωδίας μύρου πολλοῦ καὶ εὐωδεστάτου· οἱ δὲ δαίμονες μακρόθεν κλαίοντες, ἐφώναζον μὲ συνεχεῖς φωνάς· «Ἀλλοίμον εἰς ἡμᾶς! διότι ὁ Στέφανος διέρχεται ἐκ μέσου ἡμῶν καὶ μᾶς πληγώνει ἀοράτως». Ἀφιχθεῖσα δὲ ἡ γυνὴ εἰς τὴν παράλιον πόλιν τῆς Ἀσκάλωνος εὗρεν ἐκεῖ πλοῖον, καὶ δοῦσα ναῦλον πεντήκοντα φλωρία ἐπεβιβάσθη εἰς αὐτὸ καὶ ἀνεχώρησε διὰ τὴν Κωνσταντινούπολιν. Ὅσα δὲ θαύματα ἐγίνοντο καθ’ ὁδὸν καὶ ὅσα σημεῖα ἐτελέσθησαν ἀδύνατον νὰ τὰ περιγράψωμεν ἐν συντομίᾳ.


Ὑποσημειώσεις

[1] Σημείωσαι ὅτι ὁ Θεοφάνης καὶ ὁ Κεδρηνὸς ἱστοροῦσιν, ὅτι ἔστειλεν ὁ μικρὸς Θεοδόσιος ἐλεημοσύνην μεγάλην εἰς τὸν Ἱερορολύμων Ἀρχιεπίσκοπον, ἵνα τὴν διαμοιράσῃ εἰς τοὺς πτωχούς, καὶ ἕνα σταυρὸν χρυσοῦν μετὰ πολυτίμων λίθων, ἵνα τεθῇ εἰς τὸν τόπον τοῦ Κρανίου. Ἔστειλε δὲ καὶ ὁ Ἱεροσολύμων τὴν δεξιὰν χεῖρα τοῦ Ἁγίου Στεφάνου τούτου τοῦ Πρωτομάρτυρος εἰς τὴν ἀδελφὴν τοῦ βασιλέως Πουλχερίαν, καὶ τῆς δεξιᾶς ἅμα ἀφιχθείσης εἰς τὴν Χαλκηδόνα, ἐφάνη εἰς τὴν Πουλχερίαν ὁ Στέφανος λέγων πρὸς αὐτήν· «Ἰδοὺ ἐπέτυχες τοῦ ποθουμένου, ἐγὼ ἔφθασα εἰς τὴν Χαλκηδόνα». Ὅθεν ἐξῆλθε μετὰ τοῦ Βασιλέως εἰς προϋπάντησιν τοῦ λειψάνου· ὕστερον δὲ ἔκτισε Ναὸν τοῦ Πρωτομάρτυρος, ἐν ᾧ ἔβαλε τὸ εὐῶδες ἐκεῖνο κειμήλιον κατὰ τὸ εἰκοστὸν ἔτος τῆς βασιλείας Θεοδοσίου τοῦ ἀδελφοῦ αὐτῆς (βλέπε σελ. 311 τῆς Δωδεκαβίβλου). Πιθανὸν ὅθεν ἡ δεξιὰ χεὶρ τοῦ Ἁγίου νὰ ἔμεινε τότε εἰς τὴν Ἱερουσαλήμ, καὶ νὰ μὴ μετεκομίσθη ὅλον τὸ λείψανον τοῦ Ἁγίου εἰς Κωνσταντινούπολιν.